Η ανθρωπογενής υπερθέρμανση έφτασε τους 1,37°C το 2025, ενώ οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου και η άνοδος της στάθμης των θαλασσών καταγράφουν νέα ιστορικά υψηλά
Ανησυχητικά είναι τα συμπεράσματα της νέας έκθεσης «Δείκτες της Παγκόσμιας Κλιματικής Αλλαγής» (Indicators of Global Climate Change – IGCC), η οποία δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Earth System Science Data και καταγράφει τη συνεχιζόμενη επιδείνωση της κλιματικής κρίσης σε παγκόσμιο επίπεδο.
Σύμφωνα με τη μελέτη, οι ανθρώπινες δραστηριότητες έχουν προκαλέσει αύξηση της μέσης θερμοκρασίας του πλανήτη κατά 1,37 βαθμούς Κελσίου το 2025 σε σύγκριση με την προβιομηχανική περίοδο 1850-1900. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι, εφόσον συνεχιστούν οι σημερινές τάσεις στις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, το κρίσιμο όριο του 1,5 βαθμού Κελσίου ενδέχεται να ξεπεραστεί μέσα στα επόμενα τέσσερα χρόνια.
Στην έρευνα συμμετείχαν περισσότεροι από 70 επιστήμονες από 56 ερευνητικά ιδρύματα σε 17 χώρες, οι οποίοι αξιολόγησαν τα πιο πρόσφατα δεδομένα για την κατάσταση του κλίματος. Τα ευρήματα δείχνουν ότι το 2025 ήταν η τρίτη θερμότερη χρονιά που έχει καταγραφεί μέχρι σήμερα, επιβεβαιώνοντας τη μακροπρόθεσμη τάση υπερθέρμανσης του πλανήτη. Παράλληλα, η δεκαετία 2016-2025 αποδείχθηκε κατά 0,32 βαθμούς θερμότερη από την προηγούμενη δεκαετία, εξέλιξη που συνδέεται κυρίως με τις εξαιρετικά υψηλές θερμοκρασίες που καταγράφηκαν το 2023 και το 2024.
Η έκθεση επισημαίνει ότι ο ρυθμός της ανθρωπογενούς θέρμανσης παραμένει σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, περίπου 0,27 βαθμούς Κελσίου ανά δεκαετία. Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται τόσο στις συνεχώς αυξανόμενες συγκεντρώσεις αερίων του θερμοκηπίου όσο και στη μείωση των εκπομπών διοξειδίου του θείου, η οποία περιορίζει την ψυκτική επίδραση των αερολυμάτων στην ατμόσφαιρα και καθιστά πιο εμφανή την υπερθέρμανση που προκαλείται από τα αέρια του θερμοκηπίου.
Την ίδια στιγμή, οι παγκόσμιες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου κατέγραψαν νέο ιστορικό υψηλό, φτάνοντας τα 56,8 δισεκατομμύρια τόνους ισοδύναμου διοξειδίου του άνθρακα το 2024. Η καύση ορυκτών καυσίμων εξακολουθεί να αποτελεί τη βασικότερη πηγή αυτών των εκπομπών, παρά τις διεθνείς δεσμεύσεις για περιορισμό τους.
Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι και η εικόνα που παρουσιάζουν οι ωκεανοί. Η στάθμη της θάλασσας συνέχισε να αυξάνεται με επιταχυνόμενο ρυθμό εξαιτίας της θερμικής διαστολής των υδάτων και της τήξης των παγετώνων και των χερσαίων πάγων. Το 2025 η μέση παγκόσμια στάθμη της θάλασσας βρέθηκε σε επίπεδο κατά 23 εκατοστά υψηλότερο σε σχέση με το 1901, ενώ η ετήσια άνοδος υπολογίζεται πλέον σε περίπου 1,8 χιλιοστά και παρουσιάζει συνεχή επιτάχυνση.
Οι επιστήμονες εντοπίζουν επίσης ολοένα και περισσότερες ενδείξεις μεταβολών στο κλιματικό σύστημα μέσω της συχνότητας και της έντασης των ακραίων καιρικών φαινομένων. Για πρώτη φορά η έκθεση συμπεριλαμβάνει δείκτη που καταγράφει τις ημέρες θαλάσσιων καυσώνων. Τα στοιχεία δείχνουν ότι μόνο το 2025 καταγράφηκαν 65 ημέρες θαλάσσιων καυσώνων παγκοσμίως, ενώ ο συνολικός αριθμός τέτοιων ημερών έχει υπερτριπλασιαστεί από το 1991 μέχρι σήμερα.
Όσον αφορά τις βροχοπτώσεις, η εικόνα παραμένει σύνθετη, καθώς εξακολουθούν να παρατηρούνται σημαντικές περιφερειακές διακυμάνσεις. Παρ’ όλα αυτά, όλα τα διαθέσιμα σύνολα δεδομένων δείχνουν αύξηση των βροχοπτώσεων σε σχέση με το 2024. Το 2025 καταγράφηκαν αυξημένα ύψη βροχής σε περιοχές της Ασίας, της Σιβηρίας και της νότιας Αφρικής, ενώ υποχώρησε σημαντικά η έντονη ξηρασία που είχε πλήξει την κεντρική Νότια Αμερική κατά την περίοδο 2023-2024.
Οι συντάκτες της έκθεσης προειδοποιούν ότι τα τελευταία στοιχεία επιβεβαιώνουν την επιτάχυνση της κλιματικής αλλαγής και υπογραμμίζουν την ανάγκη άμεσης μείωσης των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, προκειμένου να περιοριστούν οι επιπτώσεις της υπερθέρμανσης στις κοινωνίες, τα οικοσυστήματα και την παγκόσμια οικονομία.
(Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ)
About The Author
