Το Fallstreak Hole, γνωστό και ως cavum, είναι ένα ευδιάκριτο άνοιγμα σε λεπτό στρώμα νεφών, συνήθως κυκλικό ή ελλειπτικό. Η εντυπωσιακή μορφή του έχει φυσική εξήγηση: σχετίζεται με τη μετατροπή υπέρψυχρων σταγονιδίων νερού σε παγοκρυστάλλους και την πτώση τους από το σύννεφο.
Ο Διεθνής Άτλας Νεφών του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού κατατάσσει το cavum στα συμπληρωματικά χαρακτηριστικά των νεφών. Αναφέρει ότι εμφανίζεται σε Altocumulus και Cirrocumulus και, σπανιότερα, σε Stratocumulus.
Νερό σε υγρή μορφή κάτω από το μηδέν
Η βασική προϋπόθεση είναι ένα σύννεφο που περιέχει υπέρψυχρα σταγονίδια. Πρόκειται για νερό που παραμένει υγρό παρότι η θερμοκρασία του είναι χαμηλότερη από 0°C. Όπως εξηγεί το βρετανικό Met Office, η έναρξη της πήξης εξαρτάται από τις κατάλληλες συνθήκες και την παρουσία πυρήνων γύρω από τους οποίους μπορεί να σχηματιστεί πάγος.
Όταν μέρος των σταγονιδίων μετατραπεί σε παγοκρυστάλλους, αυτοί μεγαλώνουν και τελικά πέφτουν. Το τμήμα του νεφικού στρώματος από το οποίο απομακρύνεται το υλικό γίνεται αραιότερο, αφήνοντας το χαρακτηριστικό άνοιγμα. Η οπή μπορεί να διευρύνεται με τον χρόνο.
Ο ρόλος των αεροσκαφών
Η διέλευση ενός αεροσκάφους μέσα από κατάλληλο νεφικό στρώμα μπορεί να προκαλέσει τη διαδικασία. Ο αέρας που περνά γύρω από τα φτερά ή την έλικα εκτονώνεται και ψύχεται. Αυτή η πρόσθετη πτώση θερμοκρασίας μπορεί να οδηγήσει τα υπέρψυχρα σταγονίδια σε πήξη.
Η NASA Earth Observatory περιγράφει έρευνες που συνδύασαν δεδομένα πτήσεων, δορυφορικές παρατηρήσεις και μετεωρολογικά μοντέλα. Η γωνία με την οποία το αεροσκάφος διασχίζει το στρώμα επηρεάζει τη μορφή του ανοίγματος: μπορεί να προκύψει μικρότερη κυκλική οπή ή πιο επιμήκης σχηματισμός, γνωστός ως canal cloud.
Γιατί υπάρχει συχνά μια λευκή ουρά στο κέντρο
Στο εσωτερικό του ανοίγματος μπορεί να φαίνονται λεπτές λευκές λωρίδες που κατεβαίνουν από το σύννεφο. Η NASA τις συνδέει με παγοκρυστάλλους που πέφτουν και με υετό που δεν φτάνει στο έδαφος, το χαρακτηριστικό που ονομάζεται virga.
Ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός διευκρινίζει επίσης ότι η οπή μπορεί να δείχνει κυκλική όταν την κοιτάζει κανείς σχεδόν κατακόρυφα από κάτω, αλλά ελλειπτική από μεγαλύτερη απόσταση. Η οπτική γωνία, επομένως, επηρεάζει την εικόνα που βλέπει ο παρατηρητής.
Τι μας λέει η παρατήρηση
Ο σχηματισμός περιγράφει μια συγκεκριμένη φυσική διεργασία μέσα στα νέφη. Η αναγνώρισή του απαιτεί προσοχή στη μορφή, στο νεφικό στρώμα και στην πιθανή παρουσία virga. Μια μεμονωμένη φωτογραφία δεν προσδιορίζει από μόνη της ποια πτήση προκάλεσε το άνοιγμα ούτε αντικαθιστά τα μετεωρολογικά δεδομένα μιας περιοχής.
