Η θάλασσα αποτελεί εδώ και αιώνες αντικείμενο απορίας: γιατί είναι μπλε; Η πιο διαδεδομένη εξήγηση είναι ότι αντανακλά το χρώμα του ουρανού. Αν και αυτό ισχύει εν μέρει στην επιφάνειά της, η πραγματική απάντηση βρίσκεται στον τρόπο με τον οποίο το νερό αλληλεπιδρά με το ηλιακό φως.
Δεν είναι μόνο η αντανάκλαση του ουρανού
Από την ακτή, η θάλασσα μπορεί να φαίνεται βαθιά μπλε μια ηλιόλουστη ημέρα, γκρίζα όταν ο ουρανός είναι συννεφιασμένος ή ακόμη και ροζ και πορτοκαλί κατά την ανατολή και τη δύση του ήλιου.
Ωστόσο, αν βρεθεί κανείς κάτω από την επιφάνεια του νερού, το μπλε χρώμα παραμένει, παρότι δεν υπάρχει πλέον αντανάκλαση του ουρανού. Αυτό συμβαίνει γιατί το χρώμα προέρχεται από το ίδιο το νερό.
Πώς το νερό «φιλτράρει» το φως
Το ηλιακό φως περιέχει όλα τα χρώματα του ορατού φάσματος, από το κόκκινο έως το ιώδες. Κάθε χρώμα έχει διαφορετικό μήκος κύματος.
Καθώς το φως εισέρχεται στο νερό, τα χρώματα με τα μεγαλύτερα μήκη κύματος, όπως το κόκκινο και το πορτοκαλί, απορροφώνται πρώτα, ακόμη και λίγα μέτρα κάτω από την επιφάνεια. Στη συνέχεια απορροφώνται το κίτρινο και το πράσινο.
Αντίθετα, το μπλε και το ιώδες φως, που έχουν μικρότερα μήκη κύματος, διεισδύουν βαθύτερα και διασκορπίζονται από τα μόρια του νερού και τα μικροσκοπικά σωματίδια που περιέχει. Έτσι, η θάλασσα φαίνεται μπλε στα μάτια μας.
Γιατί αλλάζει το χρώμα της θάλασσας;
Το χρώμα της θάλασσας δεν είναι πάντα ίδιο. Επηρεάζεται από διάφορους φυσικούς παράγοντες.
- Η άμμος και τα ιζήματα που μεταφέρονται από ποτάμια ή αναδεύονται από τα κύματα μπορούν να δώσουν στο νερό καφέ ή θολές αποχρώσεις.
- Η μεγάλη συγκέντρωση φυτοπλαγκτού μπορεί να κάνει τη θάλασσα να φαίνεται πράσινη ή ακόμη και κοκκινωπή.
Το φυτοπλαγκτόν περιέχει χλωροφύλλη και άλλες χρωστικές ουσίες, οι οποίες απορροφούν και αντανακλούν διαφορετικά μήκη κύματος του φωτός, επηρεάζοντας το τελικό χρώμα του νερού.
Γιατί οι τροπικές θάλασσες είναι τιρκουάζ;
Οι εντυπωσιακές γαλαζοπράσινες αποχρώσεις που συναντάμε σε τροπικούς προορισμούς οφείλονται κυρίως στο μικρό βάθος και στα ιδιαίτερα καθαρά νερά.
Το ηλιακό φως φτάνει μέχρι τον ανοιχτόχρωμο αμμώδη βυθό και ανακλάται προς την επιφάνεια. Παράλληλα, στα ρηχά νερά εξακολουθούν να υπάρχουν και πράσινα μήκη κύματος, τα οποία συνδυάζονται με το μπλε δημιουργώντας το χαρακτηριστικό τιρκουάζ χρώμα.
Τι συμβαίνει στα μεγάλα βάθη;
Όσο αυξάνεται το βάθος, το ηλιακό φως μειώνεται σταδιακά μέχρι να εξαφανιστεί εντελώς.
Γι’ αυτό πολλά θαλάσσια πλάσματα των μεγάλων βαθών έχουν μαύρο ή κόκκινο χρώμα. Το κόκκινο δεν αντανακλάται στα βάθη όπου κυριαρχεί μόνο το μπλε φως, με αποτέλεσμα τα ζώα να γίνονται σχεδόν αόρατα.
Παράλληλα, αρκετοί οργανισμοί παράγουν το δικό τους φως μέσω της βιοφωταύγειας, ενός φυσικού φαινομένου που χρησιμοποιούν για επικοινωνία, άμυνα, αναπαραγωγή ή κυνήγι.
Έτσι, παρότι η αντανάκλαση του ουρανού επηρεάζει την εικόνα της επιφάνειας, η πραγματική αιτία που η θάλασσα φαίνεται μπλε είναι ο τρόπος με τον οποίο το νερό απορροφά και διασκορπίζει το ηλιακό φως.
Πηγή: Woods Hole Oceanographic Institution (WHOI)
About The Author
