Οι πρώτες παρατηρήσεις δείχνουν ότι το φυσικό υλικό περιόρισε την τήξη όσο περίπου και ένα συμβατικό συνθετικό κάλυμμα – Τα δεδομένα δεν έχουν ακόμη αναλυθεί πλήρως
Δύο τεράστια μάλλινα καλύμματα απλώθηκαν πάνω σε παγετώνα των ελβετικών Άλπεων, στο πλαίσιο ενός ασυνήθιστου επιστημονικού πειράματος για την προστασία του χιονιού και του πάγου από την καλοκαιρινή ζέστη.
Το πρόγραμμα ονομάζεται «Keep It Wool» και πραγματοποιείται από τη Summit Foundation σε συνεργασία με το Διεπιστημονικό Κέντρο Έρευνας για το Βουνό του Πανεπιστημίου της Λωζάννης. Στόχος είναι να εξεταστεί εάν το ελβετικό μαλλί προβάτου μπορεί να αποτελέσει φυσική και βιοδιασπώμενη εναλλακτική στα συνθετικά γεωυφάσματα που χρησιμοποιούνται σε μικρά τμήματα παγετώνων.
Το πείραμα πραγματοποιήθηκε στην περιοχή Glacier 3000, στον παγετώνα Tsanfleuron, κοντά στο Les Diablerets. Στις 22 Ιουνίου 2026 τοποθετήθηκαν δύο πρωτότυπα μάλλινα καλύμματα, διαστάσεων 10 επί 10 μέτρων, με διαφορετικό πάχος.
Δίπλα τους απλώθηκε ένα συμβατικό συνθετικό γεωύφασμα ίδιων διαστάσεων, ώστε να μπορεί να γίνει άμεση σύγκριση της απόδοσης των υλικών.
Οι ερευνητές πραγματοποιούσαν μετρήσεις περίπου κάθε δύο εβδομάδες, από τον Ιούνιο έως τον Σεπτέμβριο. Στο κέντρο των καλυμμένων επιφανειών είχαν τοποθετηθεί ειδικοί πάσσαλοι, μέσω των οποίων καταγραφόταν η απώλεια χιονιού και πάγου.
Μετά το τέλος του καλοκαιριού, οι πρώτες παρατηρήσεις έδειξαν ότι και τα δύο μάλλινα καλύμματα προσέφεραν προστασία συγκρίσιμη με εκείνη του συνθετικού γεωυφάσματος. Παράλληλα, άντεξαν στις απαιτητικές συνθήκες του μεγάλου υψομέτρου.
Οι υπεύθυνοι του προγράμματος διευκρινίζουν, ωστόσο, ότι πρόκειται για προκαταρκτική εικόνα. Τα δεδομένα που συγκεντρώθηκαν πρέπει να αναλυθούν πριν εξαχθούν οριστικά συμπεράσματα για την αποτελεσματικότητα και την αντοχή του μαλλιού. Τα πρώτα αποτελέσματα του «Keep It Wool»
Η λειτουργία των καλυμμάτων βασίζεται στην ανάκλαση μέρους της ηλιακής ακτινοβολίας και στον περιορισμό της μεταφοράς θερμότητας προς την επιφάνεια. Με αυτόν τον τρόπο επιβραδύνεται τοπικά η τήξη και διατηρείται μεγαλύτερη ποσότητα χιονιού ή πάγου κατά τους θερμούς μήνες.
Η επιλογή του μαλλιού συνδέεται και με ένα διαφορετικό περιβαλλοντικό πρόβλημα. Σύμφωνα με τους φορείς του προγράμματος, έως και το 70% του μαλλιού που παράγεται στην Ελβετία καταστρέφεται, καθώς μεγάλο μέρος του δεν βρίσκει εμπορική αξιοποίηση.
Το μαλλί είναι τοπικό, ανανεώσιμο, μονωτικό και βιοδιασπώμενο. Αντίθετα, τα συμβατικά καλύμματα κατασκευάζονται συνήθως από πολυεστέρα ή πολυπροπυλένιο. Η μακροχρόνια έκθεσή τους στον άνεμο, στη βροχή και στην ηλιακή ακτινοβολία μπορεί να προκαλέσει φθορά και αποκόλληση συνθετικών ινών, οι οποίες καταλήγουν στο χιόνι και στα ορεινά νερά.
Το πείραμα εξετάζει, επομένως, εάν ένα υλικό που σήμερα αντιμετωπίζεται συχνά ως απόβλητο μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως πιο βιώσιμη «ασπίδα» σε σημεία όπου απαιτείται προσωρινή προστασία του χιονιού.
Παρά τα ενθαρρυντικά ευρήματα, τα καλύμματα δεν αποτελούν λύση για τη συνολική υποχώρηση των παγετώνων. Τα γεωυφάσματα καλύπτουν σήμερα μόλις το 0,02% της επιφάνειας των ελβετικών παγετώνωνκαι διατηρούν περίπου 300.000 κυβικά μέτρα χιονιού ετησίως.
Η ποσότητα αυτή είναι ελάχιστη σε σύγκριση με το σχεδόν ένα δισεκατομμύριο κυβικά μέτρα πάγου που χάνονται κάθε χρόνο. Από το 2000 οι παγετώνες της Ελβετίας έχουν απολέσει σχεδόν το 40% του όγκου τους, ενώ περισσότεροι από 1.000 μικροί παγετώνες έχουν ήδη εξαφανιστεί. Ελβετική Ακαδημία Φυσικών Επιστημών
Οι μάλλινες καλύψεις ενδέχεται να αποδειχθούν χρήσιμες για την προστασία περιορισμένων σημείων ή για την αποθήκευση χιονιού. Η μακροπρόθεσμη επιβίωση των παγετώνων, όμως, εξαρτάται πρωτίστως από τη δραστική μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.
