Τέσσερις Πολιτείες ανοίγουν τον πρώτο κύκλο μιας ευρύτερης δικαστικής αναμέτρησης – Θεωρητικά έως 1,4 τρισ. δολάρια οι πιθανές κυρώσεις
Μία από τις σοβαρότερες δικαστικές δοκιμασίες στην ιστορία της αντιμετωπίζει η Meta, καθώς αρχίζει σε ομοσπονδιακό δικαστήριο του Όκλαντ στην Καλιφόρνια η δίκη σχετικά με τον τρόπο λειτουργίας του Facebook και του Instagram και τις επιπτώσεις τους στους ανήλικους χρήστες.
Στην παρούσα διαδικασία συμμετέχουν ως ενάγουσες η Καλιφόρνια, το Κολοράντο, το Κεντάκι και το Νιου Τζέρσεϊ. Πρόκειται για τον πρώτο κύκλο μιας ευρύτερης υπόθεσης, καθώς το 2023 συνολικά 29 αμερικανικές Πολιτείες προσέφυγαν κατά της Meta για ζητήματα ασφάλειας και ιδιωτικότητας παιδιών και εφήβων. Οι υποθέσεις των υπόλοιπων Πολιτειών αναμένεται να εξεταστούν αργότερα.
Τι υποστηρίζουν οι Πολιτείες
Οι γενικοί εισαγγελείς υποστηρίζουν ότι η Meta σχεδίασε σκόπιμα χαρακτηριστικά του Facebook και του Instagram με στόχο να κρατά τους ανήλικους χρήστες συνδεδεμένους για όσο το δυνατόν περισσότερο χρόνο.
Στο επίκεντρο βρίσκονται λειτουργίες όπως οι συνεχόμενες προτάσεις περιεχομένου, οι ειδοποιήσεις, οι μετρήσεις δημοτικότητας και άλλοι μηχανισμοί αλληλεπίδρασης, οι οποίοι –σύμφωνα με τις Πολιτείες– μπορούν να ενθαρρύνουν την καταναγκαστική χρήση των εφαρμογών.
Οι ενάγουσες Πολιτείες ισχυρίζονται επίσης ότι η εταιρεία:
- γνώριζε τους πιθανούς κινδύνους που αντιμετώπιζαν παιδιά και έφηβοι,
- παρουσίαζε τις πλατφόρμες της ως ασφαλέστερες από όσο πραγματικά ήταν,
- δεν ενημέρωνε επαρκώς τους γονείς,
- συνέλεγε προσωπικά δεδομένα χρηστών κάτω των 13 ετών χωρίς την απαιτούμενη γονική συγκατάθεση.
Το τελευταίο σκέλος αφορά τον αμερικανικό νόμο COPPA, ο οποίος ρυθμίζει τη συλλογή και χρήση δεδομένων παιδιών στο διαδίκτυο.
Οι ισχυρισμοί περί «εθιστικού σχεδιασμού» και σύνδεσής του με προβλήματα ψυχικής υγείας αποτελούν τις θέσεις των εναγόντων και δεν έχουν ακόμη κριθεί από το δικαστήριο.
Η απάντηση της Meta
Η Meta απορρίπτει τις κατηγορίες και υποστηρίζει ότι διαθέτει ισχυρά επιχειρήματα για την υπεράσπισή της. Η εταιρεία αναμένεται να παρουσιάσει τα μέτρα που έχει λάβει για την προστασία των ανηλίκων, επισημαίνοντας ότι έχει επενδύσει σημαντικούς πόρους στην ανάπτυξη σχετικών εργαλείων.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται οι «λογαριασμοί εφήβων» στο Instagram, οι οποίοι τέθηκαν σε εφαρμογή το 2024 και ενεργοποιούν αυτόματα αυστηρότερες ρυθμίσεις ιδιωτικότητας, περιορισμούς στην επικοινωνία και φίλτρα περιεχομένου.
Η Meta αμφισβητεί επίσης ότι η έννοια του «εθισμού στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης» έχει καθιερωθεί ως αυτοτελής ψυχιατρική διάγνωση και υποστηρίζει ότι δεν υπάρχουν στοιχεία που να αποδεικνύουν πως παραπλάνησε σκόπιμα τους καταναλωτές.
Αναμένονται καταθέσεις κορυφαίων στελεχών
Η δίκη εκτιμάται ότι θα διαρκέσει από έξι έως οκτώ εβδομάδες. Μεταξύ των προσώπων που αναμένεται να καταθέσουν βρίσκονται ο ιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της Meta, Μαρκ Ζούκερμπεργκ, καθώς και άλλα νυν και πρώην στελέχη της εταιρείας.
Το σώμα των ενόρκων έχει συμβουλευτικό ρόλο. Την τελική απόφαση θα λάβει η ομοσπονδιακή δικαστής Ιβόν Γκονζάλες Ρότζερς, η οποία επιβλέπει την πολυπολιτειακή υπόθεση.
Τι ισχύει με το ποσό των 1,4 τρισ. δολαρίων
Η οικονομική διάσταση της υπόθεσης είναι εντυπωσιακή, χρειάζεται όμως μία σημαντική διευκρίνιση: τα 1,4 τρισ. δολάρια δεν αποτελούν πρόστιμο που έχει επιβληθεί ούτε οριστικό αίτημα αποζημίωσης.
Το ποσό παρουσιάστηκε από τη Meta σε δικαστική κατάθεση ως το θεωρητικό ανώτατο ύψος των κυρώσεων που θα μπορούσαν να προκύψουν, εάν το δικαστήριο δεχόταν όλες τις κατηγορίες και υπολόγιζε ξεχωριστή παράβαση για κάθε επηρεαζόμενο ανήλικο χρήστη.
Οι σχετικές προτάσεις των Πολιτειών για τον τρόπο υπολογισμού των κυρώσεων παραμένουν σε μεγάλο βαθμό σφραγισμένες, ενώ νομικοί αναλυτές θεωρούν εξαιρετικά απίθανο να επιδικαστεί ποσό που να πλησιάζει αυτό το θεωρητικό ανώτατο όριο. Η Meta, από την πλευρά της, χαρακτηρίζει τον υπολογισμό αβάσιμο και πρωτοφανή. Associated Press
Οι αλλαγές που μπορεί να επηρεάσουν εκατομμύρια χρήστες
Η υπόθεση δεν αφορά μόνο πιθανές χρηματικές κυρώσεις. Οι Πολιτείες επιδιώκουν επίσης αλλαγές στον σχεδιασμό και στη λειτουργία του Facebook και του Instagram.
Μία απόφαση εναντίον της Meta θα μπορούσε να οδηγήσει σε:
- αυστηρότερους μηχανισμούς εξακρίβωσης της ηλικίας,
- περισσότερες προεπιλεγμένες προστασίες για ανήλικους,
- περιορισμούς σε χαρακτηριστικά που ενθαρρύνουν την παρατεταμένη χρήση,
- σαφέστερες προειδοποιήσεις προς γονείς και παιδιά,
- αυστηρότερους κανόνες για τη συλλογή προσωπικών δεδομένων.
Οι ενδεχόμενες παρεμβάσεις θα μπορούσαν να επηρεάσουν τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιούν τις πλατφόρμες εκατομμύρια άνθρωποι στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Μια δίκη με συνέπειες για ολόκληρο τον κλάδο
Η δικαστική αναμέτρηση θεωρείται κρίσιμη όχι μόνο για τη Meta αλλά για το σύνολο της βιομηχανίας των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.
Παρόμοιες αγωγές έχουν κατατεθεί εναντίον της Snap, της ByteDance, στην οποία ανήκει το TikTok, και της Alphabet, μητρικής εταιρείας του YouTube. Εάν οι Πολιτείες πετύχουν σημαντική νίκη, είναι πιθανό να δημιουργηθεί ένα ισχυρό προηγούμενο για τον τρόπο με τον οποίο οι τεχνολογικές πλατφόρμες σχεδιάζουν προϊόντα που απευθύνονται ή είναι προσβάσιμα σε ανήλικους.
Το κεντρικό ερώτημα που καλείται πλέον να απαντήσει το δικαστήριο είναι εάν οι μηχανισμοί που έκαναν το Facebook και το Instagram εξαιρετικά δημοφιλή αποτελούν απλώς εργαλεία αλληλεπίδρασης ή εάν σχεδιάστηκαν και χρησιμοποιήθηκαν με τρόπο που εκμεταλλεύεται την ευαλωτότητα των παιδιών και των εφήβων.
About The Author
