Τα επίμονα προβλήματα προσανατολισμού του σκάφους LINK ακύρωσαν το σχέδιο ανύψωσης του τηλεσκοπίου σε ασφαλέστερη τροχιά – Η αποστολή θα συνεχιστεί ως τεχνολογική δοκιμή
Η NASA εγκατέλειψε την προσπάθεια ανύψωσης του διαστημικού παρατηρητηρίου Swift σε υψηλότερη τροχιά, καθώς τα προβλήματα που αντιμετωπίζει το σκάφος διάσωσης LINK καθιστούν αδύνατη την ασφαλή προσέγγιση και σύνδεσή του με το τηλεσκόπιο.
Το Swift, το οποίο βρίσκεται σε τροχιά από το 2004, χάνει σταδιακά ύψος εξαιτίας της αντίστασης των ανώτερων στρωμάτων της γήινης ατμόσφαιρας. Πλέον αναμένεται να επανεισέλθει στην ατμόσφαιρα και να καταστραφεί αργότερα μέσα στο 2026, χωρίς όμως η επανείσοδός του να προβλέπεται πριν από τον Οκτώβριο, σύμφωνα με το Associated Press.
Η ακριβής ημερομηνία και η περιοχή της επανεισόδου δεν μπορούν ακόμη να υπολογιστούν με ακρίβεια, καθώς εξαρτώνται από παράγοντες όπως η ηλιακή δραστηριότητα και η κατάσταση της ανώτερης ατμόσφαιρας.
Μια πρωτοποριακή αποστολή διάσωσης
Η NASA είχε αναθέσει στην Katalyst Space Technologies ένα συμβόλαιο ύψους 30 εκατ. δολαρίων για την πραγματοποίηση μιας πρωτοποριακής επιχείρησης. Το LINK θα πλησίαζε το Swift, θα το αγκίστρωνε και θα το μετέφερε σε υψηλότερη και ασφαλέστερη τροχιά, παρατείνοντας τη διάρκεια της επιστημονικής του αποστολής για αρκετά χρόνια.
Επρόκειτο για την πρώτη απόπειρα εμπορικού ρομποτικού σκάφους να συλλάβει και να μετακινήσει δορυφόρο της NASA ο οποίος δεν είχε κατασκευαστεί με δυνατότητα συντήρησης ή ανεφοδιασμού στο Διάστημα.
Το LINK εκτοξεύθηκε στις 3 Ιουλίου 2026 με πύραυλο Pegasus XL της Northrop Grumman, έπειτα από μια ιδιαίτερα απαιτητική περίοδο σχεδιασμού και κατασκευής που διήρκεσε λιγότερο από έναν χρόνο, όπως αναφέρει η επίσημη σελίδα της αποστολής.
Τα προβλήματα που ακύρωσαν τη διάσωση
Λίγες εβδομάδες μετά την εκτόξευσή του, το LINK παρουσίασε σοβαρό πρόβλημα στον έλεγχο της στάσης του και άρχισε να περιστρέφεται, δυσκολεύοντας τόσο την επικοινωνία όσο και τη διατήρηση του σωστού προσανατολισμού.
Οι μηχανικοί κατάφεραν να μειώσουν την περιστροφή και, σε κάποια φάση, να αποκαταστήσουν τον έλεγχο του σκάφους μέσω ενημέρωσης λογισμικού. Ωστόσο, τα προβλήματα προσανατολισμού και ακριβούς τοποθέτησης στην τροχιά συνεχίστηκαν.
Η Katalyst και η NASA έκριναν τελικά ότι το LINK δεν μπορούσε να επιχειρήσει με ασφάλεια την επαφή με το Swift. Μια αποτυχημένη προσέγγιση θα μπορούσε να προκαλέσει σύγκρουση και να δημιουργήσει επιπλέον διαστημικά συντρίμμια.
Η NASA ανακοίνωσε στις 19 Αυγούστου ότι το LINK δεν θα επιχειρήσει πλέον ούτε να αγκιστρώσει ούτε να ανυψώσει το τηλεσκόπιο.
«Δεν είναι το αποτέλεσμα για το οποίο εργαζόμασταν, αλλά αυτό δεν αλλάζει το γεγονός ότι η αποστολή άξιζε να επιχειρηθεί», δήλωσε ο επικεφαλής της NASA, Τζάρεντ Άιζακμαν.
NASA and Katalyst Space have determined that Katalyst’s LINK spacecraft will not capture or boost our Swift observatory to a higher altitude to extend its science mission, due to an ongoing attitude control issue with the spacecraft. However, LINK will still attempt to conduct… pic.twitter.com/STMFzVdODX
— NASA Universe (@NASAUniverse) August 19, 2026
Η αποστολή του LINK δεν τελειώνει εντελώς
Παρότι η επιχείρηση διάσωσης ακυρώθηκε, το LINK δεν θα εγκαταλειφθεί άμεσα. Η Katalyst σκοπεύει να επιχειρήσει ελεγχόμενες προσεγγίσεις κοντά στο Swift, χωρίς να πραγματοποιήσει φυσική επαφή μαζί του.
Στόχος είναι να δοκιμαστούν τεχνολογίες πλοήγησης, αυτόνομης προσέγγισης και λειτουργίας κοντά σε άλλους δορυφόρους. Τα δεδομένα που θα συγκεντρωθούν θα μπορούσαν να αποδειχθούν πολύτιμα για μελλοντικές αποστολές συντήρησης, μετακίνησης ή απομάκρυνσης διαστημικών σκαφών.
Το Swift βρισκόταν στις 19 Αυγούστου σε ύψος περίπου 345 χιλιομέτρων. Η πτώση του επιταχύνθηκε τα τελευταία χρόνια λόγω της αυξημένης ηλιακής δραστηριότητας, η οποία θερμαίνει και διογκώνει τα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας. Αυτό αυξάνει την αντίσταση που συναντούν οι δορυφόροι χαμηλής τροχιάς και τους αναγκάζει να χάνουν γρηγορότερα ύψος.
Περισσότερα από 20 χρόνια επιστημονικών ανακαλύψεων
Το Swift εκτοξεύθηκε το 2004 με βασική αποστολή τη μελέτη των εκρήξεων ακτίνων γάμμα, ορισμένων από τα ισχυρότερα και βιαιότερα φαινόμενα του Σύμπαντος.
Χάρη στα όργανά του μπορούσε να εντοπίζει τέτοιες εκρήξεις και να στρέφεται γρήγορα προς την πηγή τους, πραγματοποιώντας παρατηρήσεις σε ακτίνες γάμμα, ακτίνες Χ, υπεριώδες και ορατό φως.
Κατά τη διάρκεια της μακρόχρονης λειτουργίας του συνέβαλε επίσης στη μελέτη υπερκαινοφανών αστέρων, μαύρων τρυπών, άστρων νετρονίων και γεγονότων που σχετίζονται με βαρυτικά κύματα.
Νωρίτερα μέσα στο 2026, η NASA είχε αναστείλει τις επιστημονικές παρατηρήσεις και είχε τοποθετήσει το τηλεσκόπιο σε στάση χαμηλής αεροδυναμικής αντίστασης, προσπαθώντας να επιβραδύνει την κάθοδό του μέχρι να φτάσει το LINK.
Τι σημαίνει η αποτυχία για το Hubble
Η έκβαση της αποστολής προκαλεί ερωτήματα και για το μέλλον του διαστημικού τηλεσκοπίου Hubble, το οποίο επίσης χάνει σταδιακά ύψος και επηρεάζεται από την αυξημένη ηλιακή δραστηριότητα.
Μια επιτυχημένη διάσωση του Swift θα άνοιγε τον δρόμο για αντίστοιχες εμπορικές αποστολές ανύψωσης άλλων τηλεσκοπίων, με το Hubble να αναφέρεται ως πιθανός μελλοντικός υποψήφιος.
Ωστόσο, δεν υπάρχει προς το παρόν επίσημη απόφαση της NASA για αποστολή ανύψωσης του Hubble. Η εμπειρία του LINK αναμένεται να αξιολογηθεί προσεκτικά, καθώς απέδειξε τόσο τις δυνατότητες όσο και τους μεγάλους τεχνικούς κινδύνους που συνοδεύουν τη διάσωση παλαιών δορυφόρων οι οποίοι δεν είχαν σχεδιαστεί για συντήρηση στο Διάστημα.
About The Author
