Σε αυξημένη επιχειρησιακή ετοιμότητα βρίσκεται η Περιφέρεια Αττικής για την αντιμετώπιση των κουνουπιών και την προστασία της δημόσιας υγείας, ενισχύοντας κατά 30% τις δράσεις καταπολέμησής τους, τόσο από αέρος όσο και από εδάφους. Η ίδια αύξηση προβλέπεται και στο νέο τριετές πρόγραμμα για την περίοδο 2027-2029, για το οποίο βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη η διαγωνιστική διαδικασία
Οι παρεμβάσεις πραγματοποιούνται στο πλαίσιο του Προγράμματος Ολοκληρωμένης Διαχείρισης Κουνουπιών σε όλη την Αττική και σχεδιάζονται με βάση επιστημονικά δεδομένα, προσαρμοζόμενες στις ανάγκες κάθε περιοχής.
Κεντρικό ρόλο στην προσπάθεια έχει η συνεργασία με το Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο, το οποίο πραγματοποιεί συστηματική παρακολούθηση και έρευνα για τους πληθυσμούς των κουνουπιών σε όλο το Λεκανοπέδιο. Τα αποτελέσματα των δειγματοληψιών προσδιορίζουν τα σημεία και τον χρόνο των απαιτούμενων παρεμβάσεων, επιτρέποντας στις αρμόδιες Διευθύνσεις Υγειονομικού Ελέγχου και Περιβαλλοντικής Υγιεινής της Περιφέρειας να ενεργούν στοχευμένα και άμεσα.
Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στην αντιμετώπιση του ιού του Δυτικού Νείλου, ο οποίος μεταδίδεται στον άνθρωπο μέσω του κοινού κουνουπιού (Culex pipiens). Το συγκεκριμένο είδος αναπτύσσεται κυρίως στο αστικό περιβάλλον, κοντά σε κατοικίες και χώρους ανθρώπινης δραστηριότητας, αξιοποιώντας εστίες στάσιμου νερού, όπως φρεάτια, βόθρους, δοχεία και μικρές συλλογές νερού σε αυλές και κήπους.
Η Περιφέρεια διευκρινίζει ότι ως περιοχή συστηματικής παρέμβασής της κατά των κουνουπιών ορίζεται το φυσικό και περιαστικό περιβάλλον της Αττικής και όχι ο αστικός ιστός των επιμέρους πόλεων. Στο εσωτερικό των πόλεων, η διαχείριση των ανθρωπογενών εστιών και η εφαρμογή των τοπικών προγραμμάτων καταπολέμησης των κουνουπιών αποτελούν πρωτίστως αρμοδιότητα των Δήμων.
Σε έκτακτες περιπτώσεις, ωστόσο, η Περιφέρεια παρεμβαίνει και εντός του αστικού ιστού, σε συνεργασία με τους Δήμους, με επιχειρησιακές δράσεις σε δυνητικές εστίες, τόσο σε κοινόχρηστους όσο και σε ιδιωτικούς χώρους. Όπως επισημαίνεται, η ύπαρξη ενεργού και συστηματικού προγράμματος σε κάθε Δήμο αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την αποτελεσματική προστασία των αστικών περιοχών.
«Η προστασία της δημόσιας υγείας δεν επιτρέπει κανέναν εφησυχασμό. Οι συνθήκες αλλάζουν και ο σχεδιασμός μας πρέπει να προσαρμόζεται άμεσα στα νέα δεδομένα», δήλωσε ο περιφερειάρχης Αττικής Νίκος Χαρδαλιάς, αναφερόμενος στην ενίσχυση των δράσεων κατά 30%.
Όπως σημείωσε, η εμφάνιση κρουσμάτων του ιού του Δυτικού Νείλου, σε συνδυασμό με τους κινδύνους που συνδέονται με την κλιματική αλλαγή, οδήγησε στην απόφαση για την ενίσχυση των στοχευμένων δράσεων και την προσθήκη νέων ψεκασμών από εδάφους και αέρος. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η ίδια ενίσχυση έχει προβλεφθεί και στο νέο τριετές πρόγραμμα 2027-2029.
Σύμφωνα με τον περιφερειάρχη, η επιστημονική παρακολούθηση από το Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο και η συνεργασία με τον ΕΟΔΥ και τους Δήμους της Αττικής αποτελούν βασικά στοιχεία του σχεδιασμού. Από το 2025 λειτουργεί, επίσης, το Παρατηρητήριο Ενημέρωσης Κουνουπιών, attica-mosquito.gr, με ενημερωτικό υλικό και πληροφορίες για τις δράσεις αντιμετώπισης των κουνουπιών.
Παράλληλα, σύμφωνα με την Περιφέρεια, όλες οι ενέργειες του προγράμματος δημοσιοποιούνται στην ιστοσελίδα της, όπου οι πολίτες μπορούν να ενημερώνονται για τις παρεμβάσεις και τα σχετικά μέτρα.
Από 58 σε 78 οι κύκλοι ψεκασμών στην Ανατολική Αττική
Την αύξηση των παρεμβάσεων στην Ανατολική Αττική ανέδειξε ο πρόεδρος της Τεχνικής Επιτροπής Παρακολούθησης του προγράμματος καταπολέμησης κουνουπιών της Περιφερειακής Ενότητας Ανατολικής Αττικής, Γιώργος Κώσταντος, υγιεινολόγος MSc και επόπτης Δημόσιας Υγείας.
Όπως ανέφερε, για την άμεση αντιμετώπιση των κρουσμάτων του ιού του Δυτικού Νείλου οι έκτακτοι ψεκασμοί αυξήθηκαν κατά 20. Συγκεκριμένα, στο πρόγραμμα εφαρμογών από εδάφους για το 2026, οι 58 εφαρμογές αυξήθηκαν σε 78. Από τις αρχικές 58, οι 24 αφορούσαν περιαστικές περιοχές των Δήμων της Ανατολικής Αττικής, άλλες 24 οικολογικά προστατευμένες περιοχές και 10 έκτακτες παρεμβάσεις.
Ο ίδιος σημείωσε ότι σε έκτακτες περιπτώσεις πραγματοποιούνται άμεσα παρεμβάσεις και στο αστικό περιβάλλον, σε συνεργασία με τους Δήμους και με σειρά επιχειρησιακών δράσεων.
Το κοινό κουνούπι παραμένει ενεργό όλο τον χρόνο
Από την πλευρά του, ο δρ. Αντώνιος Μιχαηλάκης, ερευνητής Α΄ και προϊστάμενος του Εργαστηρίου Εντόμων και Παρασίτων Υγειονομικής Σημασίας του Μπενάκειου Φυτοπαθολογικού Ινστιτούτου, υπογράμμισε τη σημασία της επιστημονικής παρακολούθησης.
Όπως ανέφερε, τα στοιχεία της έρευνας δείχνουν ότι το κοινό κουνούπι υπάρχει καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, ενώ οι ολοένα και ηπιότεροι χειμώνες, λόγω της κλιματικής αλλαγής, διευκολύνουν την προσαρμογή του και την παραμονή του σε ενεργή κατάσταση για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
Στις δειγματοληψίες μπορούν, παράλληλα, να εντοπίζονται κουνούπια θετικά στον ιό. Το ερευνητικό πρόγραμμα της Περιφέρειας Αττικής και του Μπενάκειου Φυτοπαθολογικού Ινστιτούτου περιλαμβάνει δράσεις εντομολογικής επιτήρησης και έρευνας, καθώς και παρεμβάσεις σε όλη την έκταση της Περιφέρειας.
Τα στοιχεία που προκύπτουν από την παρακολούθηση χρησιμοποιούνται για τον καθορισμό των αναγκαίων παρεμβάσεων, κυρίως στις αστικές περιοχές, ενώ, σύμφωνα με τον κ. Μιχαηλάκη, τα δεδομένα είναι διαθέσιμα στους αρμόδιους φορείς.
Η Περιφέρεια Αττικής υποστηρίζει ότι το πρόγραμμα ευθυγραμμίζεται με τους στόχους του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας και τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών, χαρακτηρίζοντάς το ως καλή πρακτική σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
