Σήμερα θεωρούμε δεδομένο το μέτρο ως βασική μονάδα μέτρησης μήκους, όμως λίγοι γνωρίζουν ποιος ήταν ο πρώτος άνθρωπος που πρότεινε τόσο το όνομά του όσο και την ιδέα ενός παγκόσμιου συστήματος μέτρησης.
Ο πρώτος που πρότεινε το «μέτρο»
Πίσω στον 17ο αιώνα, ο Ιταλός επιστήμονας Λίβιο Μπουρατίνι (Livio Burattini) ήταν ο πρώτος που χρησιμοποίησε τον όρο «μέτρο», δανειζόμενος τη λέξη από το αρχαιοελληνικό «μέτρον», που σημαίνει «μέτρηση».
Το 1675 πρότεινε η βασική μονάδα μήκους να βασίζεται στο μήκος ενός εκκρεμούς που ολοκληρώνει μία πλήρη ταλάντωση ανά δευτερόλεπτο, πιστεύοντας ότι έτσι θα μπορούσε να δημιουργηθεί ένα κοινό σύστημα μέτρησης για όλο τον κόσμο.
Η ιδέα του εκκρεμούς
Επηρεασμένος από τις μελέτες του Γαλιλαίου για το εκκρεμές, ο Μπουρατίνι πίστευε ότι οποιοσδήποτε, σε οποιοδήποτε σημείο της Γης, θα μπορούσε να κατασκευάσει το ίδιο εκκρεμές και να υπολογίσει με ακρίβεια το ίδιο μήκος.
Για την εποχή του, η πρόταση θεωρήθηκε ιδιαίτερα πρωτοποριακή και αποτέλεσε ένα από τα πρώτα σοβαρά βήματα προς τη δημιουργία ενός διεθνούς συστήματος μονάδων.
Γιατί δεν εφαρμόστηκε
Η ιδέα, όμως, αποδείχθηκε ότι είχε ένα σημαντικό πρόβλημα. Η περίοδος ταλάντωσης ενός εκκρεμούς επηρεάζεται από τη βαρύτητα, η οποία δεν είναι ίδια σε όλα τα σημεία της Γης.
Ο Ολλανδός επιστήμονας Κρίστιαν Χόυχενς απέδειξε αργότερα ότι δύο ίδια εκκρεμή μπορούν να δώσουν διαφορετικά αποτελέσματα σε διαφορετικές περιοχές, γεγονός που καθιστούσε αδύνατη τη χρήση τους ως παγκόσμιο πρότυπο.
Από τις πρώτες ιδέες στον σύγχρονο ορισμό
Η αναζήτηση μιας κοινής μονάδας συνεχίστηκε και, το 1791, κατά τη Γαλλική Επανάσταση, το μέτρο ορίστηκε ως το ένα δεκατοεκατομμυριοστό της απόστασης από τον Βόρειο Πόλο έως τον Ισημερινό κατά μήκος ενός μεσημβρινού.
Από το 1983, ο επίσημος ορισμός βασίζεται σε μία θεμελιώδη σταθερά της φύσης: την ταχύτητα του φωτός στο κενό. Έτσι, το μέτρο ορίζεται ως η απόσταση που διανύει το φως σε 1/299.792.458 του δευτερολέπτου.
Η παρακαταθήκη του Μπουρατίνι
Παρότι η πρότασή του δεν υιοθετήθηκε, ο Λίβιο Μπουρατίνι θεωρείται ένας από τους πρώτους επιστήμονες που επιχείρησαν να δημιουργήσουν ένα ενιαίο και παγκόσμιο σύστημα μέτρησης. Η συμβολή του άνοιξε τον δρόμο για την εξέλιξη του μέτρου στη μορφή που χρησιμοποιείται σήμερα σε ολόκληρο τον κόσμο.
