Το ανώτερο στάδιο ενός πυραύλου Falcon 9 της SpaceX προσέκρουσε στη Σελήνη, ολοκληρώνοντας την ανεξέλεγκτη περιπλάνησή του στο Διάστημα, περισσότερο από έναν χρόνο μετά την εκτόξευσή του.
Η σύγκρουση σημειώθηκε την Τετάρτη 5 Αυγούστου 2026, περίπου στις 09:34 ώρα Ελλάδας, κοντά στον κρατήρα Einstein, στα όρια μεταξύ της ορατής και της αθέατης πλευράς της Σελήνης.
Το πυραυλικό στάδιο, με την κωδική ονομασία 2025-010D, είχε μάζα περίπου 3.900 κιλών και προσέκρουσε στη σεληνιακή επιφάνεια με ταχύτητα 2,43 χιλιομέτρων το δευτερόλεπτο, δηλαδή περίπου 8.700 χλμ./ώρα. Η ενέργεια της σύγκρουσης υπολογίζεται ότι αντιστοιχούσε σε σχεδόν τρεις τόνους TNT.
Επιβεβαιώθηκε ο νέος κρατήρας
Η ίδια η στιγμή της πρόσκρουσης δεν καταγράφηκε καθαρά από επίγειο τηλεσκόπιο. Ωστόσο, το Very Large Telescope του Ευρωπαϊκού Νοτίου Αστεροσκοπείου στη Χιλή εντόπισε μετά τη σύγκρουση ένα νέφος συντριμμιών, με ίχνη νατρίου και λιθίου να εκτείνονται για δεκάδες χιλιόμετρα πάνω από τη σεληνιακή επιφάνεια.
Η πρώτη οπτική επιβεβαίωση ήρθε από το νοτιοκορεατικό διαστημικό σκάφος Danuri, το οποίο πέρασε πάνω από την περιοχή και φωτογράφισε το σημείο πριν και μετά την πρόσκρουση. Στις εικόνες καταγράφηκαν αλλαγές στο έδαφος, ο νέος κρατήρας και ίχνη από τη διασπορά του υλικού που εκτινάχθηκε.
Η αποστολή Danuri πραγματοποίησε συνολικά οκτώ φωτογραφικές διελεύσεις από την περιοχή, ξεκινώντας τις παρατηρήσεις περίπου μισή ώρα πριν από τη σύγκρουση. Τα δεδομένα αναμένεται να συνδυαστούν με μεταγενέστερες εικόνες του Lunar Reconnaissance Orbiter της NASA. Το Associated Press ανέφερε επίσης ότι οι επιστήμονες θεωρούν βέβαιη την πρόσκρουση.
Πόσο μεγάλος είναι ο κρατήρας
Επιστημονική μελέτη για το αντικείμενο είχε προβλέψει ότι η σύγκρουση θα δημιουργούσε κρατήρα διαμέτρου περίπου 40 μέτρων. Η ακριβής διάμετρος και το βάθος του θα προσδιοριστούν μετά την πλήρη ανάλυση των εικόνων από τα διαστημικά σκάφη που βρίσκονται σε τροχιά γύρω από τη Σελήνη.
Οι προσομοιώσεις έδειχναν ακόμη ότι το σύννεφο σκόνης και θραυσμάτων θα μπορούσε να φτάσει σε ύψος δεκάδων χιλιομέτρων, ενώ μέρος του υλικού θα διασκορπιζόταν σε μεγάλη απόσταση από το σημείο πρόσκρουσης. Η σχετική επιστημονική ανάλυση είχε υπολογίσει εγκαίρως την ταχύτητα, τη μάζα και την ώρα της σύγκρουσης.
Από ποια αποστολή προερχόταν
Το ανώτερο στάδιο του Falcon 9 είχε εκτοξευθεί από το Ακρωτήριο Κανάβεραλ στις 15 Ιανουαρίου 2025, μεταφέροντας δύο ιδιωτικές αποστολές προς τη Σελήνη:
- το Blue Ghost της αμερικανικής Firefly Aerospace,
- και το Resilience της ιαπωνικής εταιρείας ispace.
Το Blue Ghost πραγματοποίησε επιτυχημένη προσελήνωση, ενώ το Resilience συνετρίβη κατά τη δική του απόπειρα. Μετά την αποδέσμευση των δύο σκαφών, το δεύτερο στάδιο του Falcon 9 παρέμεινε σε τροχιά στο σύστημα Γης–Σελήνης, χωρίς δυνατότητα ενεργού διόρθωσης της πορείας του.
Η επίδραση της ηλιακής δραστηριότητας, σε συνδυασμό με τις βαρυτικές δυνάμεις της Γης, της Σελήνης και του Ήλιου, το οδήγησε σταδιακά σε τροχιά σύγκρουσης.
Η SpaceX διευκρίνισε ότι η πρόσκρουση δεν ήταν σχεδιασμένη και ότι συνεργάζεται με τη NASA για να περιοριστούν αντίστοιχα περιστατικά στο μέλλον.
Γιατί ενδιαφέρει τους επιστήμονες
Η σύγκρουση δεν αποτέλεσε κίνδυνο για τη Γη. Παρείχε, όμως, μια σπάνια ευκαιρία στους επιστήμονες να μελετήσουν μια πρόσκρουση γνωστής μάζας και ταχύτητας στη σεληνιακή επιφάνεια.
Τα στοιχεία μπορούν να συμβάλουν στην καλύτερη κατανόηση του τρόπου σχηματισμού των κρατήρων, της κίνησης της σεληνιακής σκόνης και των κινδύνων που ενδέχεται να αντιμετωπίσουν στο μέλλον αστροναύτες και εγκαταστάσεις στη Σελήνη.
Το περιστατικό αναδεικνύει, παράλληλα, το αυξανόμενο πρόβλημα των διαστημικών απορριμμάτων στην περιοχή μεταξύ Γης και Σελήνης, η οποία αναμένεται να γνωρίσει έντονη δραστηριότητα τα επόμενα χρόνια.
