Γαλλίδα μοδίστρα και επιχειρηματίας, που κυριάρχησε για σχεδόν έξι δεκαετίες στον κόσμο της γυναικείας υψηλής ραπτικής, εισάγοντας επαναστατικές καινοτομίες και δημιουργώντας ενδύματα και αξεσουάρ που εξελίχθηκαν σε διαχρονικά κλασικά. Η Κοκό Σανέλ καθιέρωσε το ύφασμα ζέρσεϊ, το ταγιέρ, το άνετο παντελόνι, τα κοντά μαλλιά σε γραμμή «καρέ», τα αδιάβροχα, τα πουλόβερ με γυριστό λαιμό, τα φαντεζί ψεύτικα κοσμήματα και, πάνω απ’ όλα, το απλό μαύρο φόρεμα.
Η Γκαμπριέλ Μπονέρ Σανέλ (Gabrielle Bonheur Chanel) γεννήθηκε στις 19 Αυγούστου 1883 στο Σομίρ της Δυτικής Γαλλίας. Ο πατέρας της, Αλμπέρ Σανέλ, ήταν περιοδεύων πωλητής ρούχων και εσωρούχων, ενώ η μητέρα της, Εζενί Ντεβόλ, εργαζόταν ως πλύστρα σε ένα φιλανθρωπικό ίδρυμα για απόρους.
Η παιδική της ηλικία υπήρξε δύσκολη. Μετά τον θάνατο της μητέρας της, η μικρή Γκαμπριέλ, μαζί με τις αδελφές της, βρέθηκε σε εκκλησιαστικό ίδρυμα, όπου έμαθε την τέχνη της μοδιστρικής. Εκεί διαμορφώθηκαν και οι πρώτες βάσεις μιας αισθητικής που αργότερα θα έφερνε επανάσταση στη γυναικεία ένδυση.
Σε ηλικία 18 ετών εγκατέλειψε το ίδρυμα και άρχισε να εργάζεται ως μοδίστρα. Παράλληλα, εμφανιζόταν ως τραγουδίστρια σε καφέ και καμπαρέ, όπου απέκτησε το προσωνύμιο «Κοκό». Αν και η καλλιτεχνική της πορεία δεν είχε ιδιαίτερη διάρκεια, οι γνωριμίες που έκανε εκείνη την περίοδο τη βοήθησαν να έρθει σε επαφή με εύπορους κύκλους και να ανοίξει τον δρόμο για την επιχειρηματική της δραστηριότητα.
Το 1910 άνοιξε στο Παρίσι το πρώτο της κατάστημα με καπέλα. Οι δημιουργίες της ξεχώρισαν γρήγορα για την απλότητα και την πρακτικότητά τους, σε αντίθεση με τα περίτεχνα και συχνά άβολα γυναικεία ενδύματα της εποχής. Μέσα στα επόμενα χρόνια επέκτεινε τη δραστηριότητά της και στη γυναικεία ένδυση, αρχικά στο Ντοβίλ και στη συνέχεια στο Μπιαρίτς.
Η Σανέλ άλλαξε ριζικά την αντίληψη για το γυναικείο ντύσιμο. Επηρεασμένη από την ανδρική ενδυμασία, εισήγαγε πιο χαλαρές γραμμές και λειτουργικά υφάσματα, δίνοντας στις γυναίκες μεγαλύτερη ελευθερία κινήσεων. Το ζέρσεϊ, που μέχρι τότε χρησιμοποιούνταν κυρίως για ανδρικά εσώρουχα, έγινε βασικό υλικό στις δημιουργίες της, ενώ το ταγιέρ, το παντελόνι και το περίφημο «μικρό μαύρο φόρεμα» έγιναν σύμβολα μιας νέας, πιο απλής και ανεξάρτητης γυναικείας εμφάνισης.
Ιδιαίτερη θέση στην ιστορία της μόδας κατέχει και η δημιουργία του αρώματος Chanel No 5, το οποίο κυκλοφόρησε το 1921 και εξελίχθηκε σε ένα από τα διασημότερα αρώματα παγκοσμίως. Η Σανέλ δεν περιορίστηκε έτσι στην υψηλή ραπτική, αλλά δημιούργησε έναν ολόκληρο οίκο μόδας και έναν εμπορικό μύθο γύρω από το όνομά της.
Η επιχειρηματική της δραστηριότητα γνώρισε τεράστια επιτυχία, όμως η ζωή και η δράση της κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου παραμένουν αντικείμενο έντονης ιστορικής συζήτησης, ιδιαίτερα εξαιτίας των σχέσεών της με Γερμανούς αξιωματούχους κατά την Κατοχή της Γαλλίας. Μετά τον πόλεμο εγκαταστάθηκε για αρκετά χρόνια στην Ελβετία.
Επέστρεψε δυναμικά στον χώρο της μόδας το 1954, σε ηλικία 71 ετών, και κατάφερε να ανακτήσει την επιρροή της. Τα επόμενα χρόνια συνέχισε να σχεδιάζει και να παρουσιάζει συλλογές, παραμένοντας μέχρι το τέλος της ζωής της ενεργή στον οίκο που έφερε το όνομά της.
Η Κοκό Σανέλ πέθανε στις 10 Ιανουαρίου 1971, σε ηλικία 87 ετών, στο Παρίσι. Το όνομά της, ωστόσο, παρέμεινε συνώνυμο της γαλλικής υψηλής ραπτικής και μιας αισθητικής που επηρέασε βαθιά τη γυναικεία μόδα του 20ού αιώνα.
About The Author
