Η ασυνήθιστη θέρμανση του τροπικού Ειρηνικού εντείνεται, με τη NOAA να εκτιμά ότι υπάρχει πιθανότητα 69% το φαινόμενο να ξεπεράσει σε ισχύ όλα τα αντίστοιχα επεισόδια που έχουν καταγραφεί από το 1950.
Σε φάση ταχείας ενίσχυσης βρίσκεται το El Niño, αυξάνοντας τον κίνδυνο για ισχυρούς καύσωνες, ξηρασίες και ακραίες βροχοπτώσεις σε διαφορετικές περιοχές του πλανήτη.
Στην τελευταία επίσημη ενημέρωσή του, στις 13 Αυγούστου 2026, το Κέντρο Κλιματικών Προβλέψεων της αμερικανικής NOAA ανακοίνωσε ότι υπάρχει πιθανότητα άνω του 90% το El Niño να εξελιχθεί σε «πολύ ισχυρό» κατά τη διάρκεια του φθινοπώρου και του χειμώνα 2026-2027 στο βόρειο ημισφαίριο.
Ακόμη πιο εντυπωσιακή είναι η εκτίμηση για την περίοδο Οκτωβρίου–Δεκεμβρίου: οι επιστήμονες δίνουν πιθανότητα 69% ο σχετικός δείκτης RONI να φτάσει ή να ξεπεράσει τους +2,5 βαθμούς Κελσίου, επίδοση που θα μπορούσε να καταστήσει το επεισόδιο ισχυρότερο από όλα όσα περιλαμβάνονται στα αρχεία από το 1950.
Τι δείχνουν πραγματικά οι μετρήσεις
Οι υψηλές θερμοκρασιακές αποκλίσεις δεν είναι ίδιες σε ολόκληρο τον τροπικό Ειρηνικό.
Τον Ιούλιο, ο βασικός δείκτης Niño-3.4, ο οποίος καλύπτει τον κεντροανατολικό ισημερινό Ειρηνικό και χρησιμοποιείται για την εκτίμηση της έντασης του φαινομένου, βρισκόταν στους +1,4 βαθμούς Κελσίου.
Στην ανατολικότερη περιοχή Niño-1+2, κοντά στις ακτές του Περού και του Ισημερινού, η απόκλιση έφτασε τους +2,9 βαθμούς, ενώ στην περιοχή Niño-3 διαμορφώθηκε στους +1,7 βαθμούς.
Επομένως, οι αναφορές για θέρμανση 2,5 ή 2,7 βαθμών σε ολόκληρο τον κεντρικό Ειρηνικό δεν αποδίδουν με ακρίβεια τα δεδομένα. Οι πολύ υψηλές αποκλίσεις καταγράφονται κυρίως στο ανατολικό τμήμα του ωκεανού, ενώ οι τιμές άνω των 2,5 βαθμών για την περιοχή Niño-3.4 αφορούν προς το παρόν πρόβλεψη για τους επόμενους μήνες και όχι ήδη καταγεγραμμένη μέτρηση.
Τι σημαίνει «Super El Niño»
Ο όρος «Super El Niño» χρησιμοποιείται ευρέως στα μέσα ενημέρωσης, αλλά δεν αποτελεί επίσημη επιστημονική κατηγορία της NOAA ή του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού.
Οι επιστημονικοί φορείς χρησιμοποιούν χαρακτηρισμούς όπως ασθενές, μέτριο, ισχυρό και πολύ ισχυρό El Niño. Για την αξιολόγηση δεν εξετάζεται μόνο η θερμοκρασία του νερού, αλλά και η αντίδραση της ατμόσφαιρας, οι άνεμοι, οι βροχοπτώσεις και η πίεση πάνω από τον Ειρηνικό.
Στη συγκεκριμένη περίπτωση, οι ωκεάνιες και ατμοσφαιρικές συνθήκες παρουσιάζουν σαφή σύζευξη: οι αληγείς άνεμοι έχουν εξασθενήσει, οι βροχοπτώσεις έχουν ενισχυθεί στον κεντρικό και ανατολικό Ειρηνικό και έχουν περιοριστεί πάνω από την Ινδονησία.
Πού αυξάνεται ο κίνδυνος ξηρασίας και πλημμυρών
Το El Niño μεταβάλλει την κυκλοφορία της ατμόσφαιρας και επηρεάζει την κατανομή των βροχοπτώσεων σε παγκόσμια κλίμακα.
Συνήθως συνδέεται με αυξημένες πιθανότητες για:
- ξηρασία στην Ινδονησία, στην ανατολική Αυστραλία και σε τμήματα της νότιας Αφρικής,
- αυξημένο κίνδυνο δασικών πυρκαγιών στη Νοτιοανατολική Ασία,
- ισχυρότερες βροχοπτώσεις και πλημμύρες στο Περού και στον Ισημερινό,
- περισσότερες βροχές σε περιοχές των νότιων Ηνωμένων Πολιτειών,
- μεταβολές στους μουσώνες και στη γεωργική παραγωγή.
Ωστόσο, τα παραπάνω αποτελούν τυπικά κλιματικά μοτίβα και όχι βέβαιες προβλέψεις για κάθε περιοχή. Ακόμη και τα ισχυρότερα επεισόδια El Niño δεν προκαλούν παντού τις ίδιες επιπτώσεις, καθώς παρεμβαίνουν πολλοί άλλοι ατμοσφαιρικοί και τοπικοί παράγοντες. NOAA Climate.gov – Οι παγκόσμιες επιδράσεις του El Niño
Ο συνδυασμός με την κλιματική αλλαγή
Το El Niño είναι φυσικό, περιοδικό φαινόμενο και δεν προκαλείται από την ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή. Εκδηλώνεται, όμως, πλέον σε έναν πλανήτη που είναι ήδη σημαντικά θερμότερος.
Κατά τη διάρκειά του, ο ωκεανός απελευθερώνει περισσότερη θερμότητα στην ατμόσφαιρα, ενισχύοντας προσωρινά τη μέση παγκόσμια θερμοκρασία. Ο συνδυασμός του ισχυρού El Niño με τη μακροχρόνια υπερθέρμανση αυξάνει την πιθανότητα νέων θερμοκρασιακών ρεκόρ, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι ένα συγκεκριμένο ρεκόρ μπορεί ήδη να θεωρηθεί βέβαιο.
Ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός έχει προειδοποιήσει ότι η θέρμανση του Ειρηνικού μπορεί να επιδεινώσει ορισμένους καύσωνες, τις έντονες βροχοπτώσεις και την εμφάνιση ξηρασίας όπου οι βροχές περιορίζονται.
Απειλή για καλλιέργειες και θαλάσσια οικοσυστήματα
Οι μεταβολές στις βροχοπτώσεις μπορούν να επηρεάσουν καλλιέργειες και να αυξήσουν την πίεση στην επισιτιστική ασφάλεια. Δεν είναι, ωστόσο, δυνατό να προβλεφθεί από τώρα το ύψος των απωλειών ή μια συγκεκριμένη αύξηση στις διεθνείς τιμές τροφίμων.
Στη θάλασσα, η παρατεταμένη θερμότητα μπορεί να ενισχύσει τη λεύκανση των κοραλλιών, να μετακινήσει πληθυσμούς ψαριών προς ψυχρότερα νερά και να αλλάξει τη διαθεσιμότητα τροφής για πολλά θαλάσσια είδη. Οι συνέπειες ενδέχεται να επεκταθούν στην αλιεία, στον τουρισμό και στις παράκτιες οικονομίες. NOAA Fisheries
Οι επόμενοι μήνες θα είναι καθοριστικοί, καθώς τότε θα διαπιστωθεί αν το El Niño θα φτάσει πράγματι στα ιστορικά επίπεδα που προβλέπουν σήμερα τα κλιματικά μοντέλα.
About The Author
