Ντροπαλός, νυχτόβιος και σχεδόν… μυστηριώδης, ο παγκολίνος έχει εξελιχθεί σε ένα από τα πιο απειλούμενα θηλαστικά του πλανήτη. Παρά τη μοναδική του εμφάνιση, με λέπια που θυμίζουν φυσική πανοπλία, βρίσκεται στο επίκεντρο ενός τεράστιου δικτύου παράνομου εμπορίου.
Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Παγκολίνου, οργανώσεις προστασίας της άγριας ζωής επαναφέρουν στο προσκήνιο την ανησυχητική πραγματικότητα. Ο παγκολίνος, που ζει σε περιοχές της Αφρικής και της Ασίας, συγκαταλέγεται στα είδη με τον υψηλότερο κίνδυνο εξαφάνισης.
Τα στοιχεία των διεθνών οργανισμών είναι αποκαλυπτικά. Σύμφωνα με τη CITES, εκατοντάδες χιλιάδες παγκολίνοι έχουν κατασχεθεί τα τελευταία χρόνια σε επιχειρήσεις κατά της λαθροθηρίας. Ο πραγματικός αριθμός, ωστόσο, εκτιμάται ότι είναι πολύ μεγαλύτερος, καθώς μεγάλο μέρος της παράνομης διακίνησης δεν εντοπίζεται ποτέ.
Ένα εμπόριο που επικεντρώνεται στα λέπια
Παρότι σε ορισμένες περιοχές το κρέας του θεωρείται πολυτέλεια, ο βασικός λόγος εξόντωσης του ζώου είναι τα λέπια του. Αποτελούνται από κερατίνη – την ίδια ουσία που υπάρχει στα ανθρώπινα μαλλιά και νύχια – και παραμένουν περιζήτητα, κυρίως λόγω μη επιστημονικά τεκμηριωμένων αντιλήψεων περί θεραπευτικών ιδιοτήτων.
Υπάρχουν συνολικά οκτώ είδη παγκολίνων, κατανεμημένα σε Αφρική και Ασία, και όλα βρίσκονται σε καθεστώς αυστηρής προστασίας. Παρά τη θωρακισμένη τους όψη, η άμυνά τους απέναντι στους ανθρώπους είναι πρακτικά ανύπαρκτη. Όταν απειλούνται, κουλουριάζονται σε μια σφιχτή μπάλα – μια τακτική αποτελεσματική απέναντι σε φυσικούς θηρευτές, αλλά όχι απέναντι στους κυνηγούς.
Wildlife conservationists are again raising the plight of pangolins, the shy, scaly anteaters that are the most trafficked mammal in the world, on World Pangolin Day on Saturday. https://t.co/LfjvRCgW9f
— ABC News (@ABC) February 21, 2026
Το «αόρατο» θύμα της άγριας ζωής
Σε αντίθεση με πιο εμβληματικά ζώα, όπως οι ελέφαντες ή οι τίγρεις, ο παγκολίνος δεν έχει καταφέρει να τραβήξει ανάλογη παγκόσμια προσοχή. Κι όμως, πρόκειται για ένα εξαιρετικά ιδιαίτερο θηλαστικό, με χαρακτηριστικότερη τη μακριά, κολλώδη γλώσσα του, που χρησιμοποιεί για να συλλαμβάνει μυρμήγκια και τερμίτες.
Παρά τις ενδείξεις ότι το παράνομο εμπόριο παρουσίασε κάποιες διακυμάνσεις τα τελευταία χρόνια, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η απειλή παραμένει σοβαρή. Περιοχές της Αφρικής εξακολουθούν να αποτελούν βασικά κέντρα λαθροθηρίας.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Νιγηρίας, όπου οργανώσεις επιχειρούν να ευαισθητοποιήσουν το κοινό. Όπως επισημαίνουν οι ειδικοί, η άγνοια γύρω από το ίδιο το ζώο αποτελεί από μόνη της έναν επιπλέον κίνδυνο.
«Αν οι άνθρωποι δεν γνωρίζουν καν την ύπαρξή του, πώς θα ενδιαφερθούν για την προστασία του;» τονίζουν, αναδεικνύοντας μια λιγότερο ορατή αλλά εξίσου κρίσιμη διάσταση του προβλήματος.
About The Author
