
Σαν σήμερα, στις 19 Μαΐου 1994, η Βουλή των Ελλήνων αναγνώρισε επισήμως τη Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου και καθιέρωσε την ημερομηνία αυτή ως Ημέρα Μνήμης. Η ημερομηνία επιλέχθηκε για να σηματοδοτήσει την αποβίβαση του Κεμάλ Ατατούρκ στη Σαμψούντα στις 19 Μαΐου 1919, που οδήγησε στη δεύτερη και πιο σκληρή φάση της γενοκτονίας των Ποντίων, στο πλαίσιο του ευρύτερου Απελευθερωτικού Αγώνα των Τούρκων κατά των Δυτικών δυνάμεων που κατείχαν περιοχές της Μικράς Ασίας.
Κατά την περίοδο 1916–1923, από 200.000 έως 350.000 Έλληνες Πόντιοι εξολοθρεύτηκαν από τους Νεότουρκους, σε σύνολο περίπου 750.000, με συστηματικούς διωγμούς, σφαγές και καταστροφές χωριών.

Η καθιέρωση της 19ης Μαΐου υπήρξε αποτέλεσμα πολυετούς κοινοβουλευτικού αγώνα. Το 1991, η κοινοβουλευτική ομάδα του ΠΑΣΟΚ, κατόπιν επιστολής των ποντίων βουλευτών, πρότεινε την επίσημη αναγνώριση της γενοκτονίας. Παρά την αρχική καθυστέρηση της πρότασης, επανακατατέθηκε μετά την ανάληψη της εξουσίας από το ΠΑΣΟΚ και ψηφίστηκε ομόφωνα στις 24 Φεβρουαρίου 1994 με τον νόμο 2193/94, που δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως στις 11 Μαρτίου 1994.
Στην εισηγητική έκθεση και τα πρακτικά της Βουλής τονιζόταν ότι το Οθωμανικό καθεστώς και το κεμαλικό κίνημα προχώρησαν σε συστηματική γενοκτονία για τη δημιουργία ενός ομοιογενούς τουρκικού κράτους-έθνους. Στα πρακτικά περιλήφθηκε και ένα δημώδες άσμα στην ποντιακή διάλεκτο, τιμώντας τη μνήμη των θυμάτων.
Μετά την αναγνώριση της γενοκτονίας των Ποντίων, η Βουλή καθιέρωσε και άλλες ημέρες μνήμης: στις 24 Σεπτεμβρίου για τους Έλληνες της Μικράς Ασίας και στις 6 Απριλίου για τον Θρακικό Ελληνισμό. Η Ελλάδα αναγνώρισε επίσης τη Γενοκτονία των Αρμενίων το 1996, ενώ η γενοκτονία των Ασσυρίων παραμένει ανεπίσημα μη αναγνωρισμένη.
Η 19η Μαΐου θυμίζει τη συλλογική μνήμη και την ανάγκη διατήρησης της ιστορικής αλήθειας, τιμώντας τους χιλιάδες Έλληνες που υπέστησαν διώξεις, εκτοπισμούς και σφαγές.
ΤΕΚΜΗΡΙΑ
- Αιτιολογική Έκθεση και λοιπές συνοδευτικές εκθέσεις
- Πρακτικό Επιτροπής
- Ψηφισθέν Νομοσχέδιο
- Νόμος 2193/94



