Πείραμα σε σχολεία του Ζόλινγκεν αναδεικνύει βελτίωση στην κοινωνική αλληλεπίδραση και την ψυχική υγεία – Στο προσκήνιο η συζήτηση για ηλικιακά όρια
Θετικά είναι τα πρώτα συμπεράσματα από την αποχή των μαθητών της πέμπτης τάξης του Δημοτικού από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης στην πόλη του Ζόλινγκεν, στη Γερμανία. Σύμφωνα με ρεπορτάζ του δημόσιου ραδιοτηλεοπτικού δικτύου ARD, περίπου 1.400 μαθητές από δώδεκα σχολεία συμμετέχουν στο πρόγραμμα απαγόρευσης χρήσης μέσων κοινωνικής δικτύωσης.
Ο Αντρέας Τέμπελ, διευθυντής του Ενιαίου Σχολείου Alexander-Coppel στο Ζόλινγκεν, περιγράφει εμφανή αλλαγή στην καθημερινότητα των παιδιών. «Τα παιδιά μιλάνε και παίζουν ξανά μεταξύ τους. Υπάρχει και πάλι πραγματική αλληλεπίδραση στην αυλή του σχολείου, κάτι που δεν συνέβαινε πριν. Απλώς κάθονταν σκυμμένα πάνω από τα τηλέφωνά τους στις γωνίες», σημειώνει, επισημαίνοντας παράλληλα ότι είχαν καταγραφεί πολλά περιστατικά εκφοβισμού μέσω διαδικτύου.
Όπως τονίζει, ο αποκλεισμός από τις πλατφόρμες έγινε ομαλά, με βασική προϋπόθεση τη στήριξη των γονέων. Εκφράζει μάλιστα την ελπίδα τα σχολεία να καταστούν τα επόμενα χρόνια χώροι ελεύθεροι από κινητά τηλέφωνα και μέσα κοινωνικής δικτύωσης. «Τα παιδιά έρχονται τις Δευτέρες στο σχολείο εξαντλημένα, επειδή πέρασαν πολύ χρόνο στα τηλέφωνά τους το Σαββατοκύριακο. Η κατάσταση είναι προβληματική», υπογραμμίζει.
Ο σχολικός ψυχολόγος της πόλης, Μάρκους Σάρεϊ, παρατηρεί ότι η υπερβολική χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης επιβαρύνει σημαντικά την ψυχική υγεία παιδιών και εφήβων, κάνοντας λόγο για «επιδημία ψυχικής υγείας». «Οι αγχώδεις διαταραχές και η κατάθλιψη έχουν αυξηθεί ραγδαία. Πολλοί μαθητές μιλούν για την “ανάγκη” τους να ελέγχουν συνεχώς το τηλέφωνό τους», επισημαίνει, αξιολογώντας θετικά την πρωτοβουλία. Όπως αναφέρει, οι μαθητές εμφανίζονται πλέον πιο ικανοποιημένοι, οι σχολικές αυλές είναι πιο ζωντανές και τα φαινόμενα ανταγωνισμού και διαδικτυακού εκφοβισμού έχουν περιοριστεί.
Ο ίδιος εκτιμά ότι η συλλογική εφαρμογή περιορισμών αποτελεί την αποτελεσματικότερη προσέγγιση, καθώς πολλοί γονείς δυσκολεύονται μόνοι τους να επιβάλουν όρια. «Πρέπει να το αντιμετωπίσουμε συλλογικά, ως κοινωνία. Αν αρκετοί γονείς σε μια τάξη αποφασίσουν να μην αποκτήσει το παιδί τους smartphone στην πέμπτη τάξη, τότε αυτό δεν θα απομονωθεί», εξηγεί, χαρακτηρίζοντας καθυστερημένη τη δημόσια πολιτική συζήτηση στη Γερμανία.
Το ζήτημα απασχολεί πλέον και την κεντρική πολιτική σκηνή. Στο συνέδριο της Χριστιανοδημοκρατική Ένωση (CDU), οι σύνεδροι τάχθηκαν υπέρ της θέσπισης ορίου ηλικίας στα 14 έτη για τη χρήση μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Αντίστοιχη θέση εκφράζει και το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα Γερμανίας (SPD), ζητώντας άμεση νομοθετική πρωτοβουλία.
Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα του Ινστιτούτου JIM του Δικτύου Έρευνας για την Εκπαίδευση στα ΜΜΕ, σχεδόν όλοι οι έφηβοι ηλικίας 12 έως 19 ετών στη Γερμανία διαθέτουν κινητό τηλέφωνο. Τα δύο τρίτα δηλώνουν ότι περνούν συχνά περισσότερο χρόνο από όσο σκοπεύουν στις συσκευές τους, με τον μέσο όρο χρήσης να ανέρχεται στα 231 λεπτά ημερησίως, γεγονός που οδηγεί σε κόπωση κατά τις πρωινές ώρες στο σχολείο ή την εργασία.
Παράλληλα, ο Μάρκους Σάρεϊ αναδεικνύει και τον ρόλο των γονέων, επισημαίνοντας ότι η προβληματική χρήση των ψηφιακών μέσων δεν αφορά μόνο τα παιδιά. «Όταν τα παιδιά λένε ότι ο πατέρας τους δεν είναι διαθέσιμος στο τραπέζι επειδή κοιτάζει συνεχώς το τηλέφωνό του, είναι σαφές ότι χρειάζεται μια ειλικρινής συζήτηση για το πώς μπορούμε όλοι να χρησιμοποιούμε τον ψηφιακό κόσμο με πιο υγιή τρόπο», τονίζει.
Θετικός ο Μερτς σε ηλικιακούς περιορισμούς
Με «μεγάλη συμπάθεια» αντιμετωπίζει το ενδεχόμενο επιβολής ηλικιακών περιορισμών ο καγκελάριος της Γερμανίας Φρίντριχ Μερτς. Μιλώντας στο podcast «Machtwechsel», σημείωσε ότι όταν παιδιά 14 ετών περνούν έως και πέντε ώρες ημερησίως μπροστά σε οθόνες και κοινωνικοποιούνται αποκλειστικά μέσω αυτών, «δεν θα πρέπει να μας εκπλήσσουν τα ελλείμματα προσωπικότητας και τα προβλήματα κοινωνικής συμπεριφοράς».
Αν και, όπως είπε, είναι γενικά επιφυλακτικός απέναντι στις απαγορεύσεις, υπογράμμισε ότι προτεραιότητα πρέπει να είναι η προστασία των παιδιών σε μια ηλικία που χρειάζονται χρόνο για παιχνίδι, μάθηση και συγκέντρωση. Παρομοίασε μάλιστα το επιχείρημα της πρώιμης εξοικείωσης με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης με την ιδέα «να σερβίρουμε αλκοόλ στα παιδιά στο δημοτικό για να συνηθίσουν».
Ενόψει του συνεδρίου της CDU στη Στουτγάρδη, έχει κατατεθεί πρόταση από την οργάνωση του κόμματος στο Σλέσβιγκ-Χολστάιν για καθιέρωση ελάχιστου ορίου ηλικίας στα 16 έτη για τη χρήση πλατφορμών όπως το Instagram και το TikTok, με υποχρεωτική επαλήθευση ηλικίας. Από την πλευρά του SPD προτείνεται πλήρης απαγόρευση πρόσβασης για παιδιά κάτω των 14 ετών και δημιουργία «ειδικής έκδοσης» για εφήβους έως 16 ετών, χωρίς αλγοριθμικά συστήματα ανταμοιβής και συστάσεων.
Η συζήτηση για τα όρια στη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης φαίνεται πλέον να αποκτά κεντρική θέση στον δημόσιο διάλογο της χώρας, με φόντο τις αυξανόμενες ανησυχίες για την ψυχική υγεία και την κοινωνική ανάπτυξη των νέων.
(Πληροφορίες: ΑΠΕ-ΜΠΕ, ΕΡΤ, CNN News)
About The Author
