Οι φοροελαφρύνσεις που εξετάζονται για επαγγελματίες, επιχειρήσεις και εργαζομένους – Τι ισχύει για συνταξιούχους, οικογένειες και ιδιοκτήτες ακινήτων
Στην τελική ευθεία βρίσκεται η διαμόρφωση του οικονομικού πακέτου που θα παρουσιάσει ο Κυριάκος Μητσοτάκης στις 5 Σεπτεμβρίου από το βήμα της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης.
Οι διαθέσιμοι πόροι για τις νέες παρεμβάσεις υπολογίζονται σε τουλάχιστον 1,7 δισ. ευρώ, με την κυβέρνηση να αναζητά μια ισορροπία ανάμεσα στις φοροελαφρύνσεις, στην ενίσχυση των εισοδημάτων και στην τήρηση των ευρωπαϊκών δημοσιονομικών κανόνων.
Σύμφωνα με το μέχρι τώρα ρεπορτάζ της ΕΡΤ, στο επίκεντρο βρίσκονται οι ελεύθεροι επαγγελματίες, οι αυτοαπασχολούμενοι και οι επιχειρήσεις. Παράλληλα, εξετάζονται παρεμβάσεις για μισθωτούς, συνταξιούχους, αγρότες, στέγαση και παραγωγικές επενδύσεις.
Οι τελικές αποφάσεις, πάντως, δεν έχουν ακόμη ανακοινωθεί. Επομένως, αρκετά από τα μέτρα που συζητούνται παραμένουν προτάσεις και όχι κυβερνητικές δεσμεύσεις.
Ελεύθεροι επαγγελματίες: Οι πιθανότεροι πρωταγωνιστές
Οι ελεύθεροι επαγγελματίες και οι αυτοαπασχολούμενοι φαίνεται ότι βρίσκονται στην πρώτη γραμμή του νέου πακέτου.
Το βασικό σενάριο δεν προβλέπει πλήρη κατάργηση του τεκμαρτού τρόπου φορολόγησης, αλλά νέες διορθώσεις που θα περιορίζουν την επιβάρυνση για συγκεκριμένες κατηγορίες επαγγελματιών.
Μεταξύ των κριτηρίων που εξετάζονται περιλαμβάνονται η συνεπής φορολογική συμπεριφορά, η χρήση των συστημάτων myDATA, των POS και της ηλεκτρονικής τιμολόγησης. Η λογική είναι να επιβραβεύονται όσοι εμφανίζουν διαφανείς συναλλαγές και τηρούν τις υποχρεώσεις τους.
Συζητείται επίσης η μείωση της προκαταβολής φόρου από το 55% στο 50% ή και χαμηλότερα. Εάν εφαρμοστεί, θα περιορίσει το ποσό που πρέπει να καταβάλλει εκ των προτέρων ένας επαγγελματίας για το επόμενο φορολογικό έτος.
Μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις
Στο τραπέζι βρίσκεται και η κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για τις επιχειρήσεις, καθώς και η πιθανή μείωση της προκαταβολής φόρου.
Πρόκειται για μέτρα τα οποία δεν αυξάνουν απευθείας τον τζίρο μιας επιχείρησης, μπορούν όμως να βελτιώσουν τη ρευστότητά της και να μειώσουν το συνολικό φορολογικό κόστος.
Οι λεπτομέρειες θα είναι καθοριστικές, καθώς μένει να διευκρινιστεί ποιες μορφές επιχειρήσεων θα καλύπτονται, από πότε θα εφαρμοστούν οι αλλαγές και εάν θα υπάρχουν εισοδηματικά ή άλλα κριτήρια.
Μισθωτοί: Το όφελος από φόρους και εισφορές
Για τους μισθωτούς, μία από τις παρεμβάσεις που εξετάζονται αφορά νέα μείωση των ασφαλιστικών εισφορών κατά μισή ποσοστιαία μονάδα το 2027.
Η επίδραση στον καθαρό μισθό θα εξαρτηθεί από τον τρόπο με τον οποίο θα κατανεμηθεί η μείωση ανάμεσα στον εργαζόμενο και στον εργοδότη. Εάν μέρος της αφορά τις εισφορές των εργαζομένων, το αποτέλεσμα θα αποτυπωθεί στις καθαρές μηνιαίες αποδοχές.
Παράλληλα, η πορεία του κατώτατου μισθού παραμένει στο επίκεντρο. Δημοσιεύματα κάνουν λόγο για νέο στόχο κοντά στα 1.000 ευρώ από τον Απρίλιο του 2027, χωρίς όμως να έχει ληφθεί ακόμη η τελική απόφαση.
Συνταξιούχοι: Τι είναι νέο και τι έχει ήδη αποφασιστεί
Για τις συντάξεις προβλέπεται νέα αύξηση από την 1η Ιανουαρίου 2027, η οποία εκτιμάται προσωρινά κοντά στο 2,6%. Το τελικό ποσοστό θα προκύψει από τον προβλεπόμενο μηχανισμό που συνδέει τις αυξήσεις με τον πληθωρισμό και την ανάπτυξη.
Χρειάζεται, ωστόσο, μια σημαντική διευκρίνιση: η αντιμετώπιση της προσωπικής διαφοράς δεν αποτελεί εξ ολοκλήρου καινούργιο μέτρο της φετινής ΔΕΘ. Η σταδιακή κατάργησή της είχε συμπεριληφθεί σε προηγούμενες κυβερνητικές παρεμβάσεις, με στόχο οι αυξήσεις των συντάξεων να δίνονται χωρίς τον παλαιό συμψηφισμό.
Το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών έχει ήδη αναφέρει ότι οι αυξήσεις που θα υπολογιστούν στα τέλη του 2026 θα εφαρμοστούν χωρίς συμψηφισμό με την προσωπική διαφορά. Επομένως, δεν πρέπει να συνυπολογίζεται ολόκληρο αυτό το όφελος ως νέο μέτρο του φετινού πακέτου.
Οικογένειες και νέοι: Ήδη σε ισχύ προηγούμενες ελαφρύνσεις
Οι οικογένειες με παιδιά και οι νέοι εργαζόμενοι ήδη ωφελούνται από τη φορολογική μεταρρύθμιση που ανακοινώθηκε στην προηγούμενη ΔΕΘ και εφαρμόζεται από το φορολογικό έτος 2026.
Η νέα κλίμακα προβλέπει διαφοροποιημένους συντελεστές ανάλογα με τον αριθμό των παιδιών και ιδιαίτερες ελαφρύνσεις για τους νέους. Οι μισθωτοί βλέπουν την επίδραση μέσω της μηνιαίας παρακράτησης, ενώ οι ατομικές επιχειρήσεις και οι αγρότες θα τη διαπιστώσουν κατά την εκκαθάριση των δηλώσεών τους.
Τα παραπάνω αποτελούν ήδη θεσπισμένα μέτρα και δεν θα πρέπει να παρουσιάζονται ως νέες εξαγγελίες του 2026. Παραμένει ανοιχτό εάν η κυβέρνηση θα προσθέσει νέα στήριξη για οικογένειες, τρίτεκνους ή πολύτεκνους.
Ακίνητα και στεγαστικό
Στον σχεδιασμό περιλαμβάνονται επίσης παρεμβάσεις για τη στέγαση. Δεν είναι ακόμη σαφές εάν θα αφορούν φορολογικά κίνητρα για την προσφορά κλειστών κατοικιών, διευκολύνσεις για ενοικιαστές ή νέα προγράμματα απόκτησης στέγης.
Παράλληλα, η μείωση του ΕΝΦΙΑ για κύριες κατοικίες σε μικρούς οικισμούς έχει ήδη θεσπιστεί: ο φόρος μειώθηκε κατά 50% το 2026 και προβλέπεται να καταργηθεί το 2027, υπό τις προϋποθέσεις που ορίζει η σχετική νομοθεσία. Επομένως, ούτε αυτή η παρέμβαση αποτελεί νέο μέτρο της φετινής ΔΕΘ.
Αγρότες και κόστος παραγωγής
Οι αγρότες αναμένεται να περιληφθούν στο πακέτο με πιο στοχευμένες παρεμβάσεις. Το ενδιαφέρον επικεντρώνεται στη φορολογία, στην ενέργεια και γενικότερα στο αυξημένο κόστος παραγωγής.
Το τελικό όφελος θα εξαρτηθεί από το εάν τα μέτρα θα είναι οριζόντια ή θα αφορούν συγκεκριμένες καλλιέργειες, περιοχές και επαγγελματικές κατηγορίες.
Πότε θα φανεί η διαφορά στην τσέπη
Δεν θα εφαρμοστούν όλα τα μέτρα ταυτόχρονα. Μια αλλαγή στην παρακράτηση φόρου ή στις ασφαλιστικές εισφορές μπορεί να φανεί γρήγορα στον μηνιαίο μισθό. Αντίθετα, οι επαγγελματίες συνήθως διαπιστώνουν το φορολογικό όφελος κατά την εκκαθάριση της επόμενης δήλωσης.
Οι αυξήσεις των συντάξεων αναμένεται να ενεργοποιηθούν από τον Ιανουάριο του 2027, ενώ οι στεγαστικές και επενδυτικές παρεμβάσεις μπορεί να χρειαστούν περισσότερο χρόνο για να αποδώσουν.
Το βασικό ζητούμενο, επομένως, δεν είναι μόνο το συνολικό ύψος των 1,7 δισ. ευρώ. Είναι πόσο από αυτό θα αποτελεί πραγματικά νέο δημοσιονομικό χώρο, ποια μέτρα θα έχουν μόνιμο χαρακτήρα και πότε ακριβώς θα αποτυπωθούν στο διαθέσιμο εισόδημα των πολιτών.
