
Η ζάχαρη αποτελεί βασικό στοιχείο της σύγχρονης διατροφής, καθώς βρίσκεται σε γλυκά, αναψυκτικά αλλά και σε πολλά επεξεργασμένα τρόφιμα. Αν και οι περισσότεροι γνωρίζουν ότι η υπερβολική κατανάλωση της μπορεί να προκαλέσει τερηδόνα, λίγοι γνωρίζουν τι ακριβώς συμβαίνει στο στόμα μέσα στα πρώτα λεπτά μετά την κατανάλωση της.
Η διαδικασία ξεκινά σχεδόν αμέσως. Μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα από τη στιγμή που καταναλώνουμε κάτι ζαχαρούχο, τα βακτήρια που υπάρχουν φυσιολογικά στο στόμα αρχίζουν να χρησιμοποιούν τα σάκχαρα για να αναπτυχθούν και να πολλαπλασιαστούν.
Η αύξηση της οξύτητας στο στόμα
Κατά τη μετατροπή των σακχάρων σε ενέργεια, τα βακτήρια παράγουν οξέα. Μέσα σε ένα έως δύο λεπτά, η οξύτητα στο στόμα αυξάνεται σημαντικά, σε επίπεδα που μπορούν να αρχίσουν να διαβρώνουν το σμάλτο των δοντιών, δηλαδή το σκληρό προστατευτικό στρώμα που τα καλύπτει.
Υπό φυσιολογικές συνθήκες, το σάλιο λειτουργεί ως φυσικός μηχανισμός άμυνας. Συμβάλλει στην απομάκρυνση των σακχάρων, εξουδετερώνει τα οξέα και βοηθά στην επαναφορά της ισορροπίας στο στόμα. Παράλληλα, τα ωφέλιμα βακτήρια ανταγωνίζονται εκείνα που προκαλούν τερηδόνα, περιορίζοντας την ανάπτυξή τους.
Ωστόσο, όταν η κατανάλωση ζάχαρης είναι συχνή, οι φυσικές αυτές άμυνες δεν επαρκούν για να προστατεύσουν τα δόντια.
Πώς δημιουργείται η οδοντική πλάκα
Τα βακτήρια που ευθύνονται για την τερηδόνα χρησιμοποιούν επίσης τη ζάχαρη για να δημιουργήσουν μια κολλώδη ουσία που προσκολλάται στα δόντια. Η ουσία αυτή είναι γνωστή ως οδοντική πλάκα ή βιοφίλμ.
Η πλάκα λειτουργεί σαν ένα προστατευτικό «στρώμα» για τα βακτήρια, εμποδίζοντας το σάλιο να φτάσει στα οξέα και να τα εξουδετερώσει. Έτσι, η οξύτητα παραμένει υψηλή για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, οδηγώντας σταδιακά σε απώλεια μετάλλων από το σμάλτο και τελικά στην εμφάνιση τερηδόνας.
Τι μπορούμε να κάνουμε για να προστατεύσουμε τα δόντια
Η προστασία των δοντιών δεν σημαίνει απαραίτητα πλήρη αποφυγή της ζάχαρης, αλλά κυρίως σωστή διαχείριση της κατανάλωσής της.
Οι ειδικοί προτείνουν:
• Να περιορίζεται η συνολική ποσότητα ζάχαρης στην καθημερινή διατροφή.
• Να καταναλώνονται γλυκά κυρίως κατά τη διάρκεια των κύριων γευμάτων, όταν η παραγωγή σάλιου είναι αυξημένη.
• Να αποφεύγονται τα συχνά γλυκά σνακ και τα ζαχαρούχα ποτά ανάμεσα στα γεύματα.
Παράλληλα, η σωστή στοματική υγιεινή παίζει καθοριστικό ρόλο. Το τακτικό βούρτσισμα των δοντιών μετά τα γεύματα και η καθημερινή χρήση οδοντικού νήματος βοηθούν στην απομάκρυνση της οδοντικής πλάκας και στην προστασία της υγείας των δοντιών.



