Νέα επιστημονική μελέτη αποκαλύπτει ότι τα «κλικ» των φαλαινών φυσητήρων ενδέχεται να συγκροτούν ένα ιδιαίτερα οργανωμένο σύστημα επικοινωνίας, με αξιοσημείωτες ομοιότητες με τη φωνολογία των ανθρώπινων γλωσσών
Τα διακεκομμένα «κλικ» των φαλαινών φυσητήρων, που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν απλές ηχητικές εκπομπές, φαίνεται πως συνθέτουν ένα πολύ πιο σύνθετο σύστημα επικοινωνίας απ’ ό,τι είχε εκτιμηθεί μέχρι σήμερα. Σύμφωνα με νέα μελέτη, οι ήχοι αυτοί παρουσιάζουν δομικά στοιχεία που θυμίζουν την ανθρώπινη γλώσσα, υποδηλώνοντας ανεξάρτητη εξελικτική ανάπτυξη παρόμοιων μηχανισμών επικοινωνίας.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα λεγόμενα «codas» — μικρές ακολουθίες κλικ — δεν είναι απλές επαναλήψεις, αλλά οργανωμένα ηχητικά μοτίβα που μεταβάλλονται σε διάρκεια και τονικότητα, δημιουργώντας δομές που προσεγγίζουν τη λειτουργία των φωνηέντων στην ανθρώπινη ομιλία. Η μεταβλητότητα αυτή παραπέμπει σε στοιχεία που συναντώνται σε γλωσσικά συστήματα, όπως τα μανδαρινικά ή τα σλοβενικά.
Η μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Proceedings B, επισημαίνει ότι η οργάνωση αυτών των ήχων εμφανίζει «στενές αναλογίες με τη φωνητική και τη φωνολογία των ανθρώπινων γλωσσών», κάτι που ενισχύει την άποψη πως παρόμοιες δομές μπορούν να αναπτύσσονται ανεξάρτητα στη φύση. Οι επιστήμονες χαρακτηρίζουν το σύστημα επικοινωνίας των φυσητήρων ως ένα από τα πιο πολύπλοκα που έχουν καταγραφεί στο ζωικό βασίλειο.
Τα ευρήματα εντάσσονται στο πλαίσιο του Project CETI (Cetacean Translation Initiative), μιας διεθνούς ερευνητικής πρωτοβουλίας που μελετά τις φάλαινες φυσητήρες στα νερά της Δομινίκας, με στόχο την αποκωδικοποίηση της επικοινωνίας τους. Η πρόοδος της τεχνητής νοημοσύνης έχει επιτρέψει την ανάλυση μεγάλων ηχητικών δεδομένων, αποκαλύπτοντας μοτίβα που μέχρι πρότινος περνούσαν απαρατήρητα.
Οι ερευνητές τονίζουν ότι η μελέτη των φυσητήρων είναι ιδιαίτερα απαιτητική, καθώς τα ζώα αυτά περνούν μεγάλο μέρος του χρόνου τους σε μεγάλα βάθη και εμφανίζονται στην επιφάνεια για μικρά χρονικά διαστήματα. Παρά τις δυσκολίες, παρατηρείται ότι όταν βρίσκονται κοντά, ανταλλάσσουν «κλικ» με τρόπο που θυμίζει δομημένη συνομιλία.
Ο επικεφαλής της έρευνας επισημαίνει ότι η ανακάλυψη αυτή ενισχύει την αντίληψη πως η σύνθετη κοινωνική και πολιτισμική ζωή δεν αποτελεί αποκλειστικό χαρακτηριστικό του ανθρώπου, ενώ εκτιμά ότι οι φάλαινες ενδέχεται να μεταδίδουν πληροφορίες μεταξύ γενεών για εκατομμύρια χρόνια.
Η μελέτη δεν υποστηρίζει ότι οι φυσητήρες διαθέτουν γλώσσα όπως η ανθρώπινη, αλλά ότι το σύστημα επικοινωνίας τους εμφανίζει δομικά χαρακτηριστικά που φέρνουν πιο κοντά την κατανόηση της νοημοσύνης τους. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι τα επόμενα χρόνια η ανάλυση αυτών των μοτίβων μπορεί να οδηγήσει σε ακόμη βαθύτερη κατανόηση — και πιθανώς σε μια πρώτη μορφή «μετάφρασης» της επικοινωνίας τους.
(Πηγή: The Guardian, ΕΡΤ – Φωτο: Wikimedia Commons)
About The Author
