Συλλογικότητες και κινήματα καλούν σε μαζική κινητοποίηση στα Χανιά
Με ιδιαίτερα αιχμηρό και συγκρουσιακό λόγο, συλλογικότητες, τοπικά κινήματα και αντιεξουσιαστικές οργανώσεις της Κρήτης κλιμακώνουν τις κινητοποιήσεις τους ενάντια στο συνέδριο του Economist που θα πραγματοποιηθεί στις 29 Μαΐου στα Χανιά, παρουσιάζοντάς το ως μια «τελετή παράδοσης» του νησιού σε μεγάλα επιχειρηματικά και επενδυτικά συμφέροντα. Μέσα από ανακοινώσεις, καλέσματα και δημόσιες παρεμβάσεις, οι συμμετέχοντες κάνουν λόγο για έναν συνολικό μετασχηματισμό της Κρήτης, ο οποίος δεν υπηρετεί τις ανάγκες της τοπικής κοινωνίας αλλά τις επιδιώξεις ενεργειακών, τουριστικών και κατασκευαστικών ομίλων. Στο επίκεντρο της κριτικής βρίσκεται το μοντέλο ανάπτυξης που προωθείται τα τελευταία χρόνια στο νησί. Οι συλλογικότητες υποστηρίζουν ότι η Κρήτη μετατρέπεται σταδιακά σε έναν τεράστιο ενεργειακό και τουριστικό κόμβο, με γιγαντιαία έργα ΑΠΕ, εξορύξεις υδρογονανθράκων, νέες ξενοδοχειακές μονάδες, επεκτάσεις λιμανιών, αεροδρομίων και μεγάλων οδικών αξόνων, χωρίς ουσιαστική κοινωνική συναίνεση ή δημόσια διαβούλευση. Παράλληλα, περιγράφουν μια εικόνα «βίαιης βιομηχανοποίησης» του φυσικού τοπίου, με ανεμογεννήτριες σε βουνοκορφές, φωτοβολταϊκά πάνω σε παραγωγική γη, τεράστια έργα ηλεκτρικών διασυνδέσεων και εκτεταμένες παρεμβάσεις σε παράκτιες και θαλάσσιες περιοχές.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις περιβαλλοντικές και κοινωνικές επιπτώσεις αυτών των σχεδίων. Οι ανακοινώσεις κάνουν λόγο για συρρίκνωση του πρωτογενούς τομέα, ιδιωτικοποίηση φυσικών πόρων, πίεση στους υδάτινους πόρους, καταστροφή οικοσυστημάτων και αλλοίωση της πολιτιστικής φυσιογνωμίας της Κρήτης. Παράλληλα, συνδέουν την τουριστική επέκταση με την εκτόξευση του κόστους ζωής, την έλλειψη στέγης, τις χαμηλά αμειβόμενες εποχικές θέσεις εργασίας και τη σταδιακή απομάκρυνση κατοίκων από τα αστικά κέντρα και τις παραδοσιακές γειτονιές. Οι παρεμβάσεις δεν περιορίζονται μόνο σε περιβαλλοντική κριτική, αλλά αποκτούν συνολικό πολιτικό χαρακτήρα. Ορισμένες συλλογικότητες περιγράφουν την «ανάπτυξη» ως μηχανισμό εκμετάλλευσης που υπηρετεί κράτος, επενδυτές και πολυεθνικές, ενώ συνδέουν τις επενδύσεις στην ενέργεια, τον τουρισμό και τις υποδομές με ευρύτερους γεωπολιτικούς και πολεμικούς σχεδιασμούς στην Ανατολική Μεσόγειο. Στο πλαίσιο αυτό γίνεται αναφορά τόσο στη βάση της Σούδας όσο και στις εξορύξεις υδρογονανθράκων νότια της Κρήτης, που –κατά τους διαμαρτυρόμενους– εντείνουν την εμπλοκή της περιοχής σε ανταγωνισμούς και στρατιωτικές εντάσεις.
Παράλληλα, πολλές από τις ανακοινώσεις επιχειρούν να συνδέσουν τους τοπικούς αγώνες της Κρήτης με διεθνή κινήματα περιβαλλοντικής αντίστασης, επικαλούμενες παραδείγματα από την Ευρώπη, κινητοποιήσεις κατά εξορύξεων, ενεργειακών έργων και βιομηχανικών εγκαταστάσεων. Η ρητορική τους κινείται γύρω από την ανάγκη δημιουργίας ενός ευρύτερου δικτύου αντίστασης απέναντι σε αυτό που χαρακτηρίζουν ως «λεηλασία» του φυσικού και κοινωνικού πλούτου του νησιού.
Σημαντικό μέρος των ανακοινώσεων εστιάζει και στην καθημερινότητα των κατοίκων, περιγράφοντας μια Κρήτη που –όπως αναφέρουν– μετατρέπεται ολοένα περισσότερο σε τουριστικό προϊόν. Αναφέρονται προβλήματα όπως η στεγαστική κρίση, η υπερκατανάλωση νερού, η πίεση στις δημόσιες υποδομές, η κυκλοφοριακή επιβάρυνση και η υποχώρηση ελεύθερων δημόσιων χώρων. Ειδικά στα Χανιά, οι συντάκτες των κειμένων κάνουν λόγο για «τουριστική γαλέρα» και για μια πόλη που χάνει σταδιακά τον κοινωνικό της χαρακτήρα εξαιτίας της ανεξέλεγκτης εμπορευματοποίησης.
Δράσεις
Στο πλαίσιο των κινητοποιήσεων έχουν ήδη ανακοινωθεί ενημερωτικές εκδηλώσεις και δράσεις σε Ηράκλειο, Ρέθυμνο και Χανιά, ενώ η κεντρική διαδήλωση έχει προγραμματιστεί για την Παρασκευή 29 Μαΐου στην πλατεία Σπλάντζιας στα Χανιά. Οι διοργανωτές καλούν σωματεία, συλλόγους, συλλογικότητες και πολίτες να συμμετάσχουν σε μια «μαζική δημόσια παρέμβαση» με βασικό σύνθημα ότι «καμία απόφαση δεν μπορεί να λαμβάνεται για τον τόπο χωρίς την κοινωνία».
Απέναντι σε αυτή τη συντονισμένη προσπάθεια μετατροπής της Κρήτης σε πεδίο κερδοφορίας για ενεργειακούς ομίλους, τουριστικά funds και μεγάλα επιχειρηματικά συμφέροντα, η κινητοποίηση στα Χανιά αποτελεί μια αναγκαία κοινωνική και πολιτική απάντηση. Πίσω από τις λέξεις «ανάπτυξη», «πράσινη μετάβαση» και «επενδύσεις» προωθείται ένα μοντέλο που επιβαρύνει το φυσικό περιβάλλον, ιδιωτικοποιεί δημόσια αγαθά, εντείνει την εκμετάλλευση των εργαζομένων και μετατρέπει ολόκληρες περιοχές του νησιού σε ζώνες τουριστικής και ενεργειακής εκμετάλλευσης. Η υπεράσπιση της γης, του νερού, των βουνών, των ακτών και της δυνατότητας των τοπικών κοινωνιών να αποφασίζουν για τον τόπο τους δεν αποτελεί «άρνηση της ανάπτυξης», αλλά αγώνα απέναντι σε μια πολιτική που αντιμετωπίζει την Κρήτη σαν επενδυτικό οικόπεδο και τους κατοίκους της σαν φθηνό εργατικό δυναμικό. Για αυτό και οι συλλογικότητες μιλούν για ανάγκη συντονισμού των τοπικών αντιστάσεων, κοινωνικής ανυπακοής και μαζικής παρουσίας στον δρόμο, θεωρώντας ότι μόνο μέσα από οργανωμένους αγώνες μπορεί να μπει φρένο στη λεηλασία του νησιού και στην ολοένα βαθύτερη εμπορευματοποίηση κάθε πτυχής της ζωής.
(Ειρηναίος Μαράκης, για την Viral Greece)
(Φωτο: Αγώνας της Κρήτης)
About The Author
