Έξι χρόνια συμπληρώθηκαν από τον θάνατο του 34χρονου ΕΠΟΠ Λοχία Πεζικού Κωνσταντίνου «Κώστα» Μελιγκώνη, στελέχους των Ειδικών Δυνάμεων, κατά τη διάρκεια νυχτερινού επιχειρησιακού άλματος ελεύθερης πτώσης στα Μέγαρα. Το δυστύχημα σημειώθηκε τη νύχτα της 3ης προς 4η Σεπτεμβρίου 2020 και παραμένει μία από τις πιο οδυνηρές στιγμές στην πρόσφατη ιστορία των ελληνικών Ειδικών Επιχειρήσεων.
Ο Κώστας Μελιγκώνης υπηρετούσε σε μονάδα της τότε Διακλαδικής Διοίκησης Ειδικών Επιχειρήσεων και διέθετε σημαντική εμπειρία σε απαιτητικές στρατιωτικές δραστηριότητες. Είχε συμμετάσχει σε άλματα ελεύθερης πτώσης από διαφορετικούς τύπους αεροσκαφών και ελικοπτέρων, με πλήρη επιχειρησιακό εξοπλισμό και μέσα νυχτερινής όρασης.
Εκείνο το βράδυ επιβιβάστηκε σε ελικόπτερο CH-47D Chinook για να πραγματοποιήσει χερσαίο επιχειρησιακό άλμα στη ζώνη ρίψης των Μεγάρων. Μετά την ολοκλήρωση της δραστηριότητας διαπιστώθηκε ότι δεν είχε φτάσει στο προκαθορισμένο σημείο μαζί με τους υπόλοιπους αλεξιπτωτιστές και ξεκίνησε επιχείρηση εντοπισμού του.
Σύμφωνα με τα δημοσιεύματα της εποχής, ισχυροί τοπικοί άνεμοι φέρεται να τον απομάκρυναν από την προβλεπόμενη ζώνη ρίψης. Εντοπίστηκε βαριά τραυματισμένος σε βαλτώδη περιοχή και μεταφέρθηκε αρχικά με ελικόπτερο Super Puma στο στρατόπεδο Σακέτα και στη συνέχεια στο 401 Γενικό Στρατιωτικό Νοσοκομείο Αθηνών, όπου διαπιστώθηκε ο θάνατός του.
Η επίσημη ανακοίνωση του Γενικού Επιτελείου Εθνικής Άμυνας επιβεβαίωσε ότι ο λοχίας τραυματίστηκε θανάσιμα κατά τη διάρκεια νυχτερινού χερσαίου επιχειρησιακού άλματος ελεύθερης πτώσης. Δεν απέδιδε, όμως, συγκεκριμένη τελική αιτία στο δυστύχημα. Για τον λόγο αυτό, οι αναφορές στους ανέμους και στις ακριβείς συνθήκες της πτώσης πρέπει να παρουσιάζονται ως πληροφορίες δημοσιευμάτων και όχι ως δημόσια διαθέσιμο τελικό πόρισμα.
Η διερεύνηση ενός τέτοιου περιστατικού εξετάζει συνήθως ολόκληρη την αλυσίδα της δραστηριότητας: τις μετεωρολογικές συνθήκες και το προφίλ των ανέμων σε διαφορετικά ύψη, τον σχεδιασμό της ρίψης, τη λειτουργία του αλεξιπτώτου και του εφεδρικού συστήματος, τον ατομικό εξοπλισμό, την ορατότητα, τις επικοινωνίες και τη διαδικασία καταμέτρησης μετά την προσγείωση.
Εξίσου σημαντικός είναι ο χρόνος που απαιτείται για να διαπιστωθεί ότι κάποιος αλεξιπτωτιστής απουσιάζει και να ενεργοποιηθεί η επιχείρηση έρευνας και διάσωσης. Η εξέταση αυτών των παραμέτρων δεν σημαίνει αυτομάτως ότι υπήρξε αστοχία ή παράλειψη. Στόχος μιας επίσημης έρευνας είναι να ανασυνθέσει με ακρίβεια την αλληλουχία των γεγονότων και να εντοπίσει οποιοδήποτε μάθημα μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο σε μελλοντικές επιχειρήσεις.
Τέσσερις ημέρες μετά το δυστύχημα, το προσωπικό της μονάδας του επέστρεψε στη ζώνη ρίψης των Μεγάρων και πραγματοποίησε άλματα ελεύθερης πτώσης και στατικού ιμάντα στη μνήμη του. Στη δραστηριότητα συμμετείχε και ο αδελφός του, Νίκος Μελιγκώνης, επίσης λοχίας και στέλεχος επίλεκτης μονάδας.
Η απώλεια ενός στελέχους εν ώρα καθήκοντος δεν αφορά μόνο την επιχειρησιακή διερεύνηση. Δημιουργεί βαρύ ψυχολογικό φορτίο για την οικογένεια, τους συναδέλφους και όσους συμμετείχαν στην ίδια δραστηριότητα. Η υποστήριξη χρειάζεται να περιλαμβάνει σταθερό σύνδεσμο ενημέρωσης από τη στρατιωτική υπηρεσία, πρόσβαση σε εξειδικευμένο επαγγελματία ψυχικής υγείας, καθοδήγηση για διοικητικά και οικονομικά ζητήματα και προστασία της οικογένειας από ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες ή αδιάκριτη δημοσιότητα.
Για τα μέλη της μονάδας είναι σημαντική και η έγκαιρη αναγνώριση πιθανών αντιδράσεων τραύματος, όπως επίμονη αϋπνία, έντονο άγχος, ενοχές ή δυσκολία επιστροφής στην εκπαίδευση. Η οργανωμένη υποστήριξη δεν αποτελεί ένδειξη αδυναμίας, αλλά αναγκαίο μέρος της φροντίδας του προσωπικού έπειτα από ένα θανατηφόρο συμβάν.
Η μνήμη του Κωνσταντίνου Μελιγκώνη τιμήθηκε επίσημα και τα επόμενα χρόνια. Το 2021 τοποθετήθηκε η προτομή του στην πλατεία που φέρει το όνομά του στη Νέα Χαλκηδόνα, ενώ πραγματοποιήθηκαν εκδηλώσεις παρουσία της οικογένειας και της πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας. Το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας τον αναφέρει ως στέλεχος που έχασε τη ζωή του εν ώρα καθήκοντος.
Έξι χρόνια αργότερα, η αναφορά στο τελευταίο του άλμα χρειάζεται ακρίβεια, σεβασμό και αποφυγή εικασιών. Η ουσιαστική τιμή στη μνήμη του συνδέεται τόσο με την αναγνώριση της προσφοράς του όσο και με τη διαρκή αξιοποίηση κάθε τεκμηριωμένου συμπεράσματος για την ασφάλεια των ανθρώπων που εκπαιδεύονται και επιχειρούν κάτω από ιδιαίτερα απαιτητικές συνθήκες.
