Μεγάλη δεσποτική εορτή για την Ορθόδοξη Εκκλησία είναι η Δευτέρα 14 Σεπτεμβρίου 2026, καθώς τιμάται η Παγκόσμια Ύψωση του Τιμίου και Ζωοποιού Σταυρού.
Σύμφωνα με το εορτολόγιο, σήμερα γιορτάζουν τα ονόματα:
- Σταύρος
- Σταυριανός
- Σταύρακας
- Σταυράκιος
- Σταυρής
- Σταυράκης
- Σταυρούλα
- Σταυριανή
- Σταυρίνα
- Σταυρία
- Θεοκλής
- Θεοκλέας
- Θεόκλεια
Χρόνια πολλά σε όλους και όλες που έχουν σήμερα την ονομαστική τους εορτή.
Η Ύψωση του Τιμίου Σταυρού
Η 14η Σεπτεμβρίου είναι αφιερωμένη στην Ύψωση του Τιμίου Σταυρού, μία από τις σημαντικότερες εορτές της Χριστιανοσύνης. Σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, η Αγία Ελένη ταξίδεψε στους Αγίους Τόπους τον 4ο αιώνα και πραγματοποίησε ανασκαφές στην περιοχή του Γολγοθά, αναζητώντας τον Σταυρό του Χριστού.
Μετά την ανεύρεσή του, ο Πατριάρχης Ιεροσολύμων Μακάριος ύψωσε τον Τίμιο Σταυρό ώστε να μπορέσει το συγκεντρωμένο πλήθος να τον αντικρίσει και να τον προσκυνήσει. Η καθιέρωση της εορτής συνδέεται επίσης με τα εγκαίνια του Ναού της Αναστάσεως στα Ιεροσόλυμα και τη μεταγενέστερη επιστροφή του Τιμίου Ξύλου από τον αυτοκράτορα Ηράκλειο.
Κατά την ακολουθία της ημέρας, ο ιερέας υψώνει τον Σταυρό προς τα τέσσερα σημεία του ορίζοντα, ενώ οι πιστοί ψάλλουν επανειλημμένα το «Κύριε, ελέησον».
Γιατί μοιράζεται βασιλικός στις εκκλησίες
Σε πολλούς ναούς διανέμονται σήμερα κλωνάρια βασιλικού στους πιστούς. Το έθιμο συνδέεται με την παράδοση σύμφωνα με την οποία το αρωματικό φυτό είχε φυτρώσει στο σημείο όπου βρέθηκε ο Τίμιος Σταυρός.
Ο βασιλικός χρησιμοποιείται για τον στολισμό του Σταυρού και ευλογείται κατά τη διάρκεια της ακολουθίας. Αρκετοί πιστοί τον μεταφέρουν στη συνέχεια στο σπίτι τους ως ευλογία.
Η νηστεία της 14ης Σεπτεμβρίου
Η Ύψωση του Τιμίου Σταυρού είναι ημέρα αυστηρής νηστείας, ανεξάρτητα από την ημέρα της εβδομάδας κατά την οποία συμπίπτει. Οι πιστοί απέχουν από κρέας, ψάρι, γαλακτοκομικά προϊόντα και αυγά, σε ανάμνηση της Σταύρωσης και των Παθών του Χριστού.
Το απολυτίκιο της μεγάλης εορτής είναι το γνωστό «Σώσον, Κύριε, τον λαόν σου», ένας από τους πιο αναγνωρίσιμους ύμνους της ορθόδοξης λατρείας. Η Ύψωση του Τιμίου Σταυρού αποτελεί ημέρα προσευχής, περισυλλογής και πνευματικής ενδυνάμωσης. Ορθόδοξος Συναξαριστής
