Σήμερα στον ΣΚΑΙ στις 22:15
Μια ωμή και μυσταγωγική κατάδυση στον κόσμο των Βίκινγκς, όπου ο μύθος συναντά την ιστορία και η εκδίκηση μετατρέπεται σε τραγικό πεπρωμένο
Ο «Άνθρωπος από τον Βορρά» (The Northman), η τρίτη μεγάλου μήκους ταινία του σκηνοθέτη Robert Eggers, αποτελεί μία από τις πιο φιλόδοξες και καλλιτεχνικά αδιαπραγμάτευτες κινηματογραφικές παραγωγές των τελευταίων ετών. Βασισμένη στον σκανδιναβικό θρύλο του Άμλεθ, που αιώνες αργότερα ενέπνευσε τον William Shakespeare να γράψει τον «Άμλετ», η ταινία αφηγείται την ιστορία ενός εξόριστου πρίγκιπα των Βίκινγκς που αφιερώνει τη ζωή του στην εκδίκηση για τη δολοφονία του πατέρα του. Με πρωταγωνιστή τον Alexander Skarsgård στον ρόλο του Άμλεθ, πλαισιωμένο από ένα εντυπωσιακό καστ που περιλαμβάνει τους Nicole Kidman, Claes Bang, Anya Taylor-Joy, Ethan Hawke, Björk και Willem Dafoe, το φιλμ επιχειρεί κάτι σπάνιο για τα σύγχρονα δεδομένα του Χόλιγουντ: να συνδυάσει το επικό θέαμα με την ιστορική ακρίβεια, τη λαογραφία, τον μυστικισμό και την τραγωδία.
Στα τέλη του 9ου αιώνα, ο νεαρός πρίγκιπας Άμλεθ βλέπει τον πατέρα του, βασιλιά Άουρβαντιλ, να δολοφονείται από τον θείο του Φιόλνιρ, ο οποίος σφετερίζεται τον θρόνο και αρπάζει τη βασίλισσα Γκούντρουν. Ο μικρός καταφέρνει να διαφύγει και ορκίζεται πως θα εκδικηθεί τον φόνο του πατέρα του, θα σκοτώσει τον σφετεριστή θείο του και θα σώσει τη μητέρα του. Χρόνια αργότερα, ο Άμλεθ έχει μεταμορφωθεί σε αδίστακτο πολεμιστή. Η πορεία του προς την εκδίκηση τον οδηγεί στην Ισλανδία, όπου ανακαλύπτει ότι τίποτε δεν είναι όπως το φανταζόταν. Η αλήθεια για την οικογένειά του, τη μητέρα του και την ίδια τη φύση της αποστολής του αποδεικνύεται πολύ πιο σκοτεινή και σύνθετη από έναν απλό αγώνα ανάμεσα στο καλό και το κακό.
Ο Έγκερς απορρίπτει κάθε εξιδανικευμένη ή ρομαντική απεικόνιση των Βίκινγκς. Ο κόσμος του είναι βρόμικος, βίαιος, γεμάτος αίμα, λάσπη, θυσίες, δεισιδαιμονίες και αρχέγονους φόβους. Αντί για ηρωικούς πολεμιστές βγαλμένους από κόμικς ή τηλεοπτικές σειρές, παρουσιάζει μια κοινωνία όπου η βία είναι καθημερινότητα και η μοίρα θεωρείται αμετάβλητος νόμος. Η εμμονή του σκηνοθέτη στην ιστορική και πολιτισμική αυθεντικότητα είναι εμφανής σε κάθε λεπτομέρεια: από τα κοστούμια και τα όπλα μέχρι τις τελετουργίες, τη γλώσσα και την αρχιτεκτονική. Η ταινία αξιοποιεί πλήθος πηγών από τις σκανδιναβικές σάγκες, την Ποιητική και την Πεζή Έδδα, δημιουργώντας ένα περιβάλλον που μοιάζει περισσότερο με ζωντανή αναπαράσταση μύθου παρά με συμβατικό ιστορικό δράμα.
Βήματα μπροστά
Μετά τη «Μάγισσα» και τον «Φάρο», ο Έγκερς αποδεικνύει ότι κάνει βήματα μπροστά καθώς διαχειρίζεται μια παραγωγή δεκάδων εκατομμυρίων δολαρίων χωρίς να εγκαταλείψει το προσωπικό του ύφος. Η κάμερά του ακολουθεί τον ήρωα σχεδόν εμμονικά, δημιουργώντας την αίσθηση ότι ο θεατής βιώνει τα γεγονότα μέσα από τη δική του συνείδηση. Τα μεγάλα μονοπλάνα, οι τελετουργικές σκηνές, οι οραματικές παρεκβάσεις και η συνεχής εναλλαγή μεταξύ πραγματικότητας και μύθου συγκροτούν ένα κινηματογραφικό σύμπαν που λειτουργεί περισσότερο ως εμπειρία παρά ως απλή αφήγηση. Ιδιαίτερα εντυπωσιακή είναι η χρήση της σκανδιναβικής μυθολογίας. Οι Βαλκυρίες, ο Όντιν, η Βαλχάλα, οι προφητείες και οι οράσεις δεν εμφανίζονται ως φανταστικά στοιχεία αλλά ως οργανικό κομμάτι της κοσμοαντίληψης των χαρακτήρων.
Ο Αλεξάντερ Σκάρσγκαρντ προσφέρει ίσως την πιο ολοκληρωμένη ερμηνεία της καριέρας του. Η σωματική του μεταμόρφωση είναι εντυπωσιακή, αλλά ακόμη σημαντικότερη είναι η ικανότητά του να αποδώσει έναν άνθρωπο που έχει παραδοθεί ολοκληρωτικά σε μία και μόνο ιδέα: την εκδίκηση. Η Νικόλ Κίντμαν κλέβει την παράσταση σε μία από τις πιο ανατρεπτικές σκηνές της ταινίας, αποδομώντας πλήρως όσα ο θεατής θεωρούσε δεδομένα μέχρι εκείνη τη στιγμή. Η Άνια Τέιλορ-Τζόι χαρίζει στην Όλγα μια παρουσία που ισορροπεί ανάμεσα στον ρεαλισμό και τη μυθική διάσταση, ενώ ο Κλες Μπανγκ ενσαρκώνει έναν αντίπαλο πολύ πιο ανθρώπινο και τραγικό από ό,τι φαίνεται αρχικά. Η σύντομη αλλά υποβλητική εμφάνιση της Björk ως μάντισσας αποτελεί μία από τις πιο αξέχαστες στιγμές του φιλμ.
Η μουσική των Robin Carolan και Sebastian Gainsborough αποφεύγει τις κλασικές επικές φόρμες του Χόλιγουντ και επιλέγει έναν πιο πρωτόγονο και τελετουργικό ήχο. Παραδοσιακά σκανδιναβικά όργανα, βιομηχανικοί θόρυβοι και σκοτεινά ηχοτοπία συνθέτουν ένα ηχητικό περιβάλλον που ενισχύει τη μυστικιστική διάσταση της αφήγησης.
Το μεγάλο επίτευγμα του «The Northman» είναι ότι χρησιμοποιεί το σχήμα της κλασικής ιστορίας εκδίκησης μόνο και μόνο για να το αποδομήσει. Εκεί όπου ένα συμβατικό χολιγουντιανό έπος θα εξυμνούσε την εκδίκηση ως πράξη δικαιοσύνης, ο Έγκερς τη μετατρέπει σε μηχανισμό αυτοκαταστροφής. Ο Άμλεθ δεν είναι ένας ήρωας με τη συμβατική έννοια. Είναι ένας άνθρωπος παγιδευμένος μέσα σε έναν κύκλο αίματος και μοίρας, ανίκανος να ξεφύγει από τον όρκο που έδωσε ως παιδί. Όσο πλησιάζει στον στόχο του, τόσο απομακρύνεται από κάθε πιθανότητα προσωπικής λύτρωσης. Η ταινία αρνείται να προσφέρει εύκολες απαντήσεις ή συναισθηματικές δικαιώσεις. Αντίθετα, αναδεικνύει την τραγική φύση της βίας και τη δύναμη των μύθων να καθορίζουν τις ανθρώπινες ζωές. Παρά τη διθυραμβική υποδοχή από τους κριτικούς, ο αργός ρυθμός, η βαριά ατμόσφαιρα και η έντονη μυθολογική διάσταση μπορεί να αποξενώσουν μέρος του κοινού που αναζητά ένα πιο συμβατικό επικό θέαμα. Ωστόσο, ακριβώς αυτή η άρνηση συμβιβασμού είναι που καθιστά το έργο ξεχωριστό.
Το «The Northman» δεν είναι απλώς μια ταινία για Βίκινγκς. Είναι μια σκοτεινή τραγωδία για τη μοίρα, την ταυτότητα, τη βία και την ανθρώπινη εμμονή. Ο Ρόμπερτ Έγκερς κατορθώνει να μετατρέψει έναν αρχαίο θρύλο σε ένα καθηλωτικό κινηματογραφικό όραμα, όπου η ιστορία, ο μύθος και η ψυχολογία συνυπάρχουν αδιάσπαστα. Από τις σπάνιες περιπτώσεις όπου μια υπερπαραγωγή κατορθώνει να παραμείνει αυθεντικά προσωπική και καλλιτεχνικά τολμηρή, ο «Άνθρωπος από τον Βορρά» συγκαταλέγεται ήδη ανάμεσα στα σημαντικότερα κινηματογραφικά έπη της δεκαετίας του 2020.
About The Author
