Οι πολύ υψηλές θερμοκρασίες δεν επιβαρύνουν μόνο τον ανθρώπινο οργανισμό, αλλά αυξάνουν και τον κίνδυνο αλλοίωσης των τροφίμων. Όταν δεν τηρείται σωστά η ψύξη, παθογόνοι μικροοργανισμοί μπορούν να πολλαπλασιαστούν γρήγορα και να προκαλέσουν τροφική δηλητηρίαση.
Οι αμερικανικές υπηρεσίες ασφάλειας τροφίμων χαρακτηρίζουν ως «επικίνδυνη ζώνη» το εύρος θερμοκρασιών από 4 έως 60 βαθμούς Κελσίου, μέσα στο οποίο τα βακτήρια αναπτύσσονται ταχύτερα.
Ο βασικός κανόνας είναι σαφής: τα ευπαθή τρόφιμα δεν πρέπει να παραμένουν εκτός ψύξης περισσότερο από δύο ώρες. Όταν η θερμοκρασία περιβάλλοντος ξεπερνά τους 32 βαθμούς Κελσίου, το χρονικό όριο μειώνεται στη μία ώρα. Μετά την παρέλευσή του, το τρόφιμο πρέπει να απορρίπτεται.
Τα 10 τρόφιμα που απαιτούν μεγαλύτερη προσοχή
1. Έτοιμα σάντουιτς με ευπαθή υλικά
Σάντουιτς που περιέχουν κοτόπουλο, τόνο, αυγό, αλλαντικά, τυρί ή κάποια κρεμώδη σάλτσα χρειάζονται συνεχή ψύξη. Αυτό ισχύει τόσο για όσα παρασκευάζονται στο σπίτι όσο και για εκείνα που αγοράζονται έτοιμα ή παραδίδονται με διανομή.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν το φαγητό μεταφέρεται μέσα σε αυτοκίνητο, όπου η θερμοκρασία μπορεί να ανέβει πολύ περισσότερο από εκείνη του εξωτερικού περιβάλλοντος.
2. Έτοιμες σαλάτες με κοτόπουλο, τόνο ή αυγό
Οι σαλάτες αυτού του τύπου είναι ευπαθείς λόγω των μαγειρεμένων πρωτεϊνούχων συστατικών τους και πρέπει να διατηρούνται στους 4 βαθμούς Κελσίου ή χαμηλότερα.
Εάν μια σαλάτα βρίσκεται σε βιτρίνα που δεν φαίνεται να ψύχεται επαρκώς ή έχει παραμείνει πολλή ώρα εκτεθειμένη, είναι ασφαλέστερο να μην καταναλωθεί.
3. Σούσι και σασίμι
Το ωμό ψάρι απαιτεί αυστηρή τήρηση της ψυκτικής αλυσίδας και σωστή διαχείριση από την προμήθεια μέχρι το σερβίρισμα. Η κατάψυξη μπορεί να εξουδετερώσει ορισμένα παράσιτα, αλλά όχι όλους τους επικίνδυνους μικροοργανισμούς.
Η FDA επισημαίνει ότι το σχολαστικό μαγείρεμα αποτελεί την ασφαλέστερη επιλογή. Έγκυες, μικρά παιδιά, ηλικιωμένοι και άνθρωποι με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα καλό είναι να αποφεύγουν ωμά ή ανεπαρκώς μαγειρεμένα ψάρια.
4. Ωμά οστρακοειδή
Στρείδια, μύδια και άλλα ωμά οστρακοειδή συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο τροφιμογενών λοιμώξεων. Πρέπει να προέρχονται από ελεγχόμενη πηγή, να διατηρούνται σε κατάλληλη θερμοκρασία και, για μεγαλύτερη ασφάλεια, να μαγειρεύονται επαρκώς.
Τα σπασμένα οστρακοειδή ή όσα δεν κλείνουν όταν τα αγγίζουμε πριν από το μαγείρεμα πρέπει να απορρίπτονται.
5. Γλυκά με φρέσκια κρέμα
Πάστες, τούρτες, εκλέρ, μιλφέιγ και άλλα γλυκά με κρέμα γάλακτος, κρέμα ζαχαροπλαστικής ή αυγά πρέπει να παραμένουν συνεχώς στο ψυγείο.
Κατά τη μεταφορά τους είναι προτιμότερο να χρησιμοποιείται ισοθερμική τσάντα με παγοκύστη, ιδιαίτερα όταν η διαδρομή είναι μεγάλη.
6. Γιαούρτια και επιδόρπια γάλακτος
Το γιαούρτι, οι κρέμες και τα υπόλοιπα επιδόρπια γάλακτος δεν πρέπει να παραμένουν στον ήλιο, σε ζεστό αυτοκίνητο ή εκτός ψυγείου για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Εάν η συσκευασία είναι φουσκωμένη, έχει υποστεί φθορά ή δεν είναι βέβαιο ότι το προϊόν διατηρήθηκε σε κατάλληλη ψύξη, δεν πρέπει να καταναλωθεί.
7. Μαλακά τυριά και φρέσκα γαλακτοκομικά
Μαλακά τυριά, τυριά κρέμα και άλλα φρέσκα γαλακτοκομικά χρειάζονται επίσης συνεχή ψύξη. Το πρόβλημα δεν είναι ότι τα συγκεκριμένα προϊόντα είναι από μόνα τους επικίνδυνα, αλλά ότι η διακοπή της ψυκτικής αλυσίδας δημιουργεί ευνοϊκές συνθήκες για την ανάπτυξη μικροοργανισμών.
Για μεγαλύτερη ασφάλεια, ιδιαίτερα στις ευάλωτες ομάδες, πρέπει να επιλέγονται προϊόντα από παστεριωμένο γάλα.
8. Κομμένα φρούτα και λαχανικά
Τα ολόκληρα φρούτα αποτελούν ασφαλέστερη επιλογή για την παραλία ή το πικνίκ. Όταν κοπούν ή ξεφλουδιστούν, πρέπει να διατηρούνται στο ψυγείο ή σε φορητό ψυγείο με πάγο.
Η FDA συστήνει να αγοράζονται προσυσκευασμένα κομμένα φρούτα και λαχανικά μόνο όταν βρίσκονται σε ψυχόμενη βιτρίνα ή πάνω σε πάγο.
9. Μη παστεριωμένοι φρέσκοι χυμοί
Οι φρεσκοστυμμένοι χυμοί που πωλούνται σε ποτήρι ή ορισμένοι εμφιαλωμένοι χυμοί ενδέχεται να μην έχουν παστεριωθεί. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να περιέχουν επιβλαβείς μικροοργανισμούς, ακόμη και αν φαίνονται και μυρίζουν φυσιολογικοί.
Τα παιδιά, οι έγκυες, οι ηλικιωμένοι και όσοι έχουν εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα πρέπει να προτιμούν παστεριωμένα προϊόντα.
10. Κάθε ευπαθές έτοιμο φαγητό που δεν διατηρείται στη σωστή θερμοκρασία
Κρέας, ψάρι, πουλερικά, μαγειρεμένα φαγητά, περισσεύματα και γεύματα διανομής πρέπει να διατηρούνται είτε κρύα, στους 4 βαθμούς Κελσίου ή χαμηλότερα, είτε ζεστά, στους 60 βαθμούς ή υψηλότερα.
Δεν είναι μόνο το είδος του φαγητού που καθορίζει τον κίνδυνο, αλλά κυρίως ο χρόνος και η θερμοκρασία στην οποία έχει παραμείνει.
Πώς διατηρούμε ασφαλή τα τρόφιμα στην παραλία ή στο πικνίκ
Για τη σωστή μεταφορά και συντήρηση των τροφίμων σε εξωτερικούς χώρους:
- χρησιμοποιούμε ισοθερμικό ψυγείο ή τσάντα με αρκετές παγοκύστες
- διατηρούμε το φορητό ψυγείο στη σκιά και το ανοίγουμε όσο το δυνατόν λιγότερο
- τοποθετούμε τα ποτά σε ξεχωριστό ψυγείο, επειδή ανοίγει συχνότερα
- συσκευάζουμε χωριστά το ωμό κρέας από τα έτοιμα προς κατανάλωση τρόφιμα
- βγάζουμε από την ψύξη μόνο την ποσότητα που πρόκειται να καταναλωθεί άμεσα
- δεν αφήνουμε ευπαθή τρόφιμα σε ζεστό αυτοκίνητο
- απορρίπτουμε όσα παρέμειναν περισσότερο από μία ώρα σε θερμοκρασία άνω των 32 βαθμών
Ένα γεμάτο φορητό ψυγείο διατηρεί τη χαμηλή θερμοκρασία περισσότερο από ένα μισοάδειο. Εάν περισσεύει χώρος, μπορεί να συμπληρωθεί με περισσότερο πάγο ή παγωμένα μπουκάλια νερού.
Τέλος, η μυρωδιά και η εμφάνιση δεν αποτελούν αξιόπιστους δείκτες ασφάλειας. Ένα τρόφιμο μπορεί να περιέχει επικίνδυνα βακτήρια χωρίς να παρουσιάζει εμφανείς αλλοιώσεις. Δεν το δοκιμάζουμε για να ελέγξουμε εάν είναι ασφαλές: όταν υπάρχει αμφιβολία για τον χρόνο ή τις συνθήκες συντήρησής του, το απορρίπτουμε.
