Ένα σημαντικό βήμα για τη θεραπεία σοβαρών αιματολογικών νοσημάτων αποτελεί η νέα πτέρυγα Κυτταρικών και Γονιδιακών Θεραπειών στο νοσοκομείο «Γ. Παπανικολάου» της Θεσσαλονίκης, η οποία εγκαινιάστηκε στις 4 Σεπτεμβρίου 2026.
Παρά τον χαρακτηρισμό «νέα αιματολογική κλινική» που χρησιμοποιήθηκε σε ορισμένα δημοσιεύματα, πρόκειται για καινούργια υποδομή της ήδη λειτουργούσας Αιματολογικής Κλινικής και της Μονάδας Μεταμόσχευσης Αιμοποιητικών Κυττάρων. Η υφιστάμενη δομή καταγράφεται και στο επίσημο οργανόγραμμα του νοσοκομείου.
Ποιες υπηρεσίες συγκεντρώνονται στη νέα πτέρυγα
Στο κτίριο έχουν ήδη μεταφερθεί εξειδικευμένα εργαστήρια που υποστηρίζουν τη διάγνωση και την παρακολούθηση αιματολογικών παθήσεων. Μεταξύ αυτών βρίσκονται τα εργαστήρια:
- Μοριακής Αιματολογίας
- Γονιδιακής και Κυτταρικής Θεραπείας
- Κυτταρογενετικής
- Κυτταρομορφολογίας
- Κυτταρομετρίας Ροής
Στη νέα υποδομή στεγάζονται επίσης η Δημόσια Τράπεζα Βλαστοκυττάρων, η Βιοτράπεζα και χώροι κλινικών μελετών. Συνεπώς, η αναφορά σε «μικροβιολογικά εργαστήρια» δεν αποδίδει σωστά τον χαρακτήρα των εγκαταστάσεων. Πρόκειται για εξειδικευμένα αιματολογικά και κυτταρικά εργαστήρια, όπως αναφέρει η παρουσίαση της νέας πτέρυγας από την ΕΡΤ.
Η μεταφορά τους απελευθερώνει χώρους στο υφιστάμενο κτίριο «Στοργή», ώστε να βελτιωθούν η ημερήσια νοσηλεία, τα εξωτερικά ιατρεία και η συλλογή μοσχευμάτων.
Οι νέες κλίνες και η ανάγκη στελέχωσης
Η πτέρυγα προβλέπεται να προσθέσει 11 ειδικές κλίνες στη Μονάδα Μεταμόσχευσης και Κυτταρικών Θεραπειών. Σύμφωνα με τη διεύθυνση της Κλινικής, η αύξηση της δυναμικότητας μπορεί να οδηγήσει σε 30% έως 50% περισσότερες μεταμοσχεύσεις και προηγμένες θεραπείες.
Οι κλίνες, ωστόσο, δεν τέθηκαν όλες σε πλήρη λειτουργία με τα εγκαίνια. Η ενεργοποίησή τους εξαρτάται από την πρόσληψη του απαιτούμενου ιατρικού, νοσηλευτικού, βιολογικού και τεχνολογικού προσωπικού. Έχουν εγκριθεί 53 θέσεις επικουρικού προσωπικού για το νέο κτίριο, με τη στελέχωση να αναμένεται σταδιακά έως το τέλος του 2026, σύμφωνα με το αναλυτικό ρεπορτάζ του Iatronet.
Τι ισχύει για τις θεραπείες CAR‑T
Οι θεραπείες CAR‑T δεν εμφανίζονται για πρώτη φορά με τη νέα πτέρυγα. Η Αιματολογική Κλινική αναφέρει ότι άρχισε να τις εφαρμόζει το 2020 σε επιλεγμένους ασθενείς με συγκεκριμένες, ανθεκτικές αιματολογικές κακοήθειες.
Η νέα εξέλιξη αφορά κυρίως την προοπτική ενδονοσοκομειακής παραγωγής CAR‑T. Το νοσοκομείο έχει ήδη παραγάγει σχετικά κυτταρικά προϊόντα και έχει περάσει επιθεώρηση του ΕΟΦ. Η πρώτη κλινική μελέτη για τη χορήγηση ιδιοπαραγόμενων CAR‑T σε ασθενείς με ανθεκτικό λέμφωμα αναμένεται να αρχίσει στις αρχές του 2027.
Αυτό σημαίνει ότι η συγκεκριμένη θεραπεία παραμένει σε ερευνητικό στάδιο και δεν αποτελεί ακόμη άμεσα διαθέσιμη αγωγή για κάθε ασθενή. Η συμμετοχή σε κλινική δοκιμή προϋποθέτει συγκεκριμένη διάγνωση, ιατρική αξιολόγηση και πλήρωση των κριτηρίων του ερευνητικού πρωτοκόλλου.
Έρευνα και διεθνής προοπτική
Το Εργαστήριο Κλινικών Μελετών της Κλινικής διαθέτει, σύμφωνα με τα δημοσιευμένα στοιχεία, περίπου 40 ενεργές μελέτες. Η συγκέντρωση εργαστηρίων, βιολογικού υλικού και κλινικής δραστηριότητας στον ίδιο χώρο μπορεί να διευκολύνει τη συνεργασία με άλλα ερευνητικά κέντρα και τη μεταφορά αποτελεσμάτων από το εργαστήριο στη θεραπεία.
Ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης χαρακτήρισε την υποδομή αφετηρία για έρευνα και προηγμένες θεραπείες «σε πανευρωπαϊκό επίπεδο». Πρόκειται, πάντως, για διακηρυγμένο στόχο· στα εγκαίνια δεν ανακοινώθηκε κάποια νέα, συγκεκριμένη ευρωπαϊκή συμφωνία ή ερευνητική κοινοπραξία.
Το έργο χρηματοδοτήθηκε από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, με συμβατικό τίμημα περίπου 13,36 εκατ. ευρώ.
Τι πρέπει να γνωρίζουν οι ασθενείς
Η λειτουργία της νέας πτέρυγας δεν μεταβάλλει αυτομάτως τη διαδικασία πρόσβασης στις προηγμένες θεραπείες. Οι ενδιαφερόμενοι πρέπει να απευθύνονται στον θεράποντα αιματολόγο τους ή στην Αιματολογική Κλινική του «Παπανικολάου» για:
- αξιολόγηση της διάγνωσης και των διαθέσιμων θεραπευτικών επιλογών,
- ενημέρωση για πιθανή μεταμόσχευση ή κυτταρική θεραπεία,
- έλεγχο των κριτηρίων συμμετοχής σε κλινική μελέτη.
Η ουσιαστική αξία της νέας υποδομής θα κριθεί από το πόσο γρήγορα θα ολοκληρωθεί η στελέχωση, θα λειτουργήσουν οι πρόσθετες κλίνες και θα μετατραπούν οι ερευνητικές δυνατότητες σε ασφαλείς και προσβάσιμες θεραπείες για περισσότερους ασθενείς.
