Η συχνή κατανάλωση πικάντικων φαγητών έχει συνδεθεί σε μεγάλες μελέτες με χαμηλότερο σχετικό κίνδυνο πρόωρου θανάτου. Στο επίκεντρο του επιστημονικού ενδιαφέροντος βρίσκεται η καψαϊκίνη, η ουσία που προκαλεί το χαρακτηριστικό αίσθημα καύσου στις καυτερές πιπεριές.
Τα ευρήματα είναι ενθαρρυντικά, αλλά χρειάζονται σωστή ερμηνεία. Οι διαθέσιμες έρευνες καταγράφουν κυρίως συσχετίσεις και δεν αποδεικνύουν ότι οι καυτερές πιπεριές παρατείνουν τη ζωή ή προλαμβάνουν κάποια συγκεκριμένη ασθένεια.
Παράλληλα, τα πικάντικα τρόφιμα δεν είναι κατάλληλα για όλους, καθώς σε ορισμένους ανθρώπους μπορεί να προκαλέσουν ή να επιδεινώσουν καούρα, κοιλιακό πόνο και διάρροια.
Η μελέτη των σχεδόν 490.000 ενηλίκων
Μία από τις μεγαλύτερες σχετικές έρευνες δημοσιεύτηκε το 2015 στο επιστημονικό περιοδικό BMJ. Οι επιστήμονες ανέλυσαν στοιχεία από 487.375 ενήλικες στην Κίνα, οι οποίοι είχαν ενταχθεί στη μελέτη μεταξύ 2004 και 2008.
Αφού συνυπολόγισαν παράγοντες όπως η ηλικία, το κάπνισμα, το αλκοόλ, η σωματική δραστηριότητα και άλλες διατροφικές συνήθειες, διαπίστωσαν ότι όσοι κατανάλωναν πικάντικα τρόφιμα έξι ή επτά φορές την εβδομάδα εμφάνιζαν κατά 14% χαμηλότερο σχετικό κίνδυνο θανάτου συγκριτικά με εκείνους που τα έτρωγαν λιγότερο από μία φορά την εβδομάδα.
Η συχνότερη κατανάλωση συνδέθηκε επίσης με χαμηλότερη θνησιμότητα από ισχαιμική καρδιοπάθεια, αναπνευστικά νοσήματα και ορισμένες μορφές καρκίνου. Οι ερευνητές τόνισαν, ωστόσο, ότι εξαιτίας του παρατηρητικού χαρακτήρα της μελέτης δεν μπορούσε να αποδειχθεί σχέση αιτίας και αποτελέσματος.
Τι έδειξε η αμερικανική έρευνα
Παρόμοιο αποτέλεσμα καταγράφηκε το 2017 σε αμερικανική μελέτη με στοιχεία από 16.179 ενήλικες. Όσοι δήλωναν ότι κατανάλωναν κόκκινες καυτερές πιπεριές εμφάνισαν κατά 13% χαμηλότερο προσαρμοσμένο κίνδυνο θανάτου από οποιαδήποτε αιτία.
Και σε αυτή την περίπτωση, όμως, η έρευνα δεν μπορούσε να αποδείξει ότι οι πιπεριές ήταν υπεύθυνες για τη διαφορά. Επιπλέον, οι διατροφικές συνήθειες είχαν καταγραφεί σε συγκεκριμένη χρονική στιγμή και ενδέχεται να άλλαξαν κατά τη μακρόχρονη περίοδο παρακολούθησης.
Γιατί η καψαϊκίνη προκαλεί κάψιμο
Η καψαϊκίνη ενεργοποιεί τους υποδοχείς TRPV1, οι οποίοι συμμετέχουν στην αντίληψη της θερμότητας και του πόνου. Όταν οι συγκεκριμένοι υποδοχείς διεγείρονται, ο εγκέφαλος λαμβάνει ένα σήμα που μοιάζει με εκείνο της υψηλής θερμοκρασίας, ακόμη και αν το φαγητό δεν είναι πραγματικά ζεστό.
Ο ίδιος μηχανισμός αξιοποιείται σε ορισμένα φαρμακευτικά επιθέματα και κρέμες καψαϊκίνης για συγκεκριμένες μορφές νευροπαθητικού πόνου. Η τοπική, ελεγχόμενη φαρμακευτική χρήση, ωστόσο, δεν πρέπει να συγχέεται με την κατανάλωση καυτερών τροφών. FDA
Μπορούν τα πικάντικα να βοηθήσουν στη μείωση του αλατιού;
Μελέτη σε 606 ενηλίκους στην Κίνα συνέδεσε τη μεγαλύτερη προτίμηση στις πικάντικες γεύσεις με χαμηλότερη κατανάλωση αλατιού και χαμηλότερες τιμές αρτηριακής πίεσης.
Οι συμμετέχοντες που προτιμούσαν περισσότερο τα καυτερά κατανάλωναν περίπου 2,5 γραμμάρια λιγότερο αλάτι την ημέρα. Στο πειραματικό μέρος της έρευνας, η καψαϊκίνη φάνηκε να ενισχύει την αντίληψη της αλμυρής γεύσης.
Αυτό δεν σημαίνει ότι τα πικάντικα μειώνουν αυτομάτως την πίεση. Ενδέχεται, όμως, να βοηθούν ορισμένους ανθρώπους να χρησιμοποιούν λιγότερο αλάτι χωρίς να θεωρούν το φαγητό άγευστο. PubMed
Πώς επηρεάζουν το στομάχι και το έντερο
Η αντίδραση στην καψαϊκίνη διαφέρει σημαντικά από άνθρωπο σε άνθρωπο. Σε άτομα με ευαίσθητο πεπτικό σύστημα ή σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου, τα πικάντικα μπορεί να προκαλέσουν ή να επιδεινώσουν:
- κοιλιακό πόνο και κάψιμο,
- φούσκωμα,
- καούρα,
- διάρροια.
Δεν χρειάζεται κάποιος να επιμένει στην κατανάλωση τροφών που του προκαλούν δυσφορία, περιμένοντας ότι ο οργανισμός του θα συνηθίσει. Επίμονος πόνος, συχνή καούρα, δυσκολία στην κατάποση ή άλλα έντονα συμπτώματα χρειάζονται ιατρική αξιολόγηση.
Προκαλούν έλκος οι καυτερές πιπεριές;
Τα πικάντικα φαγητά δεν θεωρούνται βασική αιτία πεπτικού έλκους. Οι συχνότερες αιτίες είναι η λοίμωξη από το ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού και η μακροχρόνια χρήση μη στεροειδών αντιφλεγμονωδών φαρμάκων.
Μπορούν, όμως, να επιδεινώσουν τα συμπτώματα σε ανθρώπους που έχουν ήδη ευαισθησία ή πάθηση του πεπτικού. Το αίσθημα καύσου δεν αποδεικνύει από μόνο του την ύπαρξη βλάβης, αλλά τα συχνά ή σοβαρά συμπτώματα δεν πρέπει να αγνοούνται. NIDDK
Το ασφαλέστερο συμπέρασμα
Όσοι απολαμβάνουν τις καυτερές πιπεριές και δεν εμφανίζουν ενοχλήσεις μπορούν να τις εντάσσουν με μέτρο σε μια ισορροπημένη διατροφή. Δεν έχει καθοριστεί, ωστόσο, ιδανική ποσότητα καψαϊκίνης ούτε συχνότητα κατανάλωσης που να εξασφαλίζει μεγαλύτερη διάρκεια ζωής.
Τα σταθερότερα στοιχεία για την υγεία και τη μακροζωία εξακολουθούν να αφορούν το σύνολο της διατροφής και του τρόπου ζωής. Οι καυτερές πιπεριές μπορούν να έχουν θέση σε ένα μεσογειακό διατροφικό πρότυπο, μαζί με λαχανικά, φρούτα, όσπρια, δημητριακά ολικής άλεσης, ξηρούς καρπούς και ελαιόλαδο — όχι όμως να το υποκαταστήσουν.
About The Author
