Στις 11 Αυγούστου 1716 λύθηκε η μεγάλη πολιορκία της Κέρκυρας από τους Οθωμανούς, ύστερα από εβδομάδες σκληρών συγκρούσεων. Η σφοδρή κακοκαιρία που έπληξε τους πολιορκητές και η αιφνίδια υποχώρησή τους αποδόθηκαν από τους κατοίκους στη θαυματουργή επέμβαση του Αγίου Σπυρίδωνος. Σε ανάμνηση της σωτηρίας του νησιού πραγματοποιείται μέχρι σήμερα η μεγάλη λιτανεία της 11ης Αυγούστου.
Το καλοκαίρι του 1716 η Κέρκυρα βρέθηκε αντιμέτωπη με μία από τις σοβαρότερες απειλές της ιστορίας της. Ισχυρές οθωμανικές δυνάμεις έφτασαν στο νησί και πολιόρκησαν την πόλη, η οποία βρισκόταν τότε υπό την κυριαρχία της Γαληνοτάτης Δημοκρατίας της Βενετίας.
Η Κέρκυρα αποτελούσε στρατηγικό σημείο στην είσοδο της Αδριατικής. Η κατάληψή της θα ενίσχυε σημαντικά την οθωμανική παρουσία στο Ιόνιο και θα δημιουργούσε νέα δεδομένα για τις βενετικές κτήσεις και τις θαλάσσιες οδούς προς τη Δυτική Ευρώπη.
Η μεγάλη οθωμανική πολιορκία
Οι Οθωμανοί αποβιβάστηκαν με πολυάριθμο στρατό και άρχισαν να πολιορκούν τις οχυρώσεις της πόλης. Απέναντί τους βρισκόταν μια πολύ μικρότερη δύναμη Βενετών, ξένων μισθοφόρων και κατοίκων του νησιού.
Την άμυνα είχε αναλάβει ο έμπειρος στρατιωτικός Γιόχαν Ματίας φον ντερ Σούλενμπουργκ, ο οποίος οργάνωσε την προστασία των τειχών και προσπάθησε να καλύψει τα αδύναμα σημεία των οχυρώσεων.
Παρά την αριθμητική υπεροχή των πολιορκητών, οι υπερασπιστές της Κέρκυρας κατάφεραν να αποκρούσουν τις διαδοχικές επιθέσεις. Οι μάχες ήταν ιδιαίτερα σκληρές και οι απώλειες μεγάλες και για τις δύο πλευρές.
Οι διαφορετικές ημερομηνίες που εμφανίζονται στις ιστορικές πηγές σχετίζονται και με τη χρήση διαφορετικών ημερολογίων. Στην κερκυραϊκή παράδοση η πολιορκία τοποθετείται από τις 24 Ιουνίου έως τις πρώτες πρωινές ώρες της 11ης Αυγούστου 1716.
Η καταιγίδα που προκάλεσε πανικό
Κατά τις τελευταίες ημέρες της πολιορκίας ξέσπασε σφοδρή κακοκαιρία, με καταρρακτώδη βροχή, κεραυνούς και θυελλώδεις ανέμους.
Η καταιγίδα προκάλεσε σοβαρά προβλήματα στις θέσεις των Οθωμανών. Το στρατόπεδό τους πλημμύρισε, μέρος του εξοπλισμού καταστράφηκε και η επικοινωνία μεταξύ των μονάδων έγινε δυσκολότερη.
Την ίδια στιγμή, οι πολιορκητές είχαν ήδη υποστεί σημαντικές απώλειες από τις μάχες και τις ασθένειες. Το ηθικό τους είχε κλονιστεί και η συνέχιση της επιχείρησης γινόταν ολοένα δυσκολότερη.
Μέσα σε αυτές τις συνθήκες αποφασίστηκε η λύση της πολιορκίας. Στις 11 Αυγούστου η υποχώρηση είχε πλέον καταστεί εμφανής, αν και η απομάκρυνση όλων των οθωμανικών δυνάμεων και πλοίων ολοκληρώθηκε τις επόμενες ημέρες.
Η εμφάνιση του Αγίου Σπυρίδωνος
Οι κάτοικοι της Κέρκυρας απέδωσαν τη σωτηρία του νησιού στον πολιούχο τους, Άγιο Σπυρίδωνα.
Σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, τη νύχτα πριν από την αποχώρηση των Οθωμανών ο Άγιος εμφανίστηκε μπροστά στους πολιορκητές με τη μορφή μοναχού, κρατώντας αναμμένο πυρσό και συνοδευόμενος από ουράνια στρατιά.
Η εμφάνισή του φέρεται να προκάλεσε πανικό στο οθωμανικό στρατόπεδο, οδηγώντας τους πολιορκητές στην απόφαση να εγκαταλείψουν την προσπάθεια κατάληψης του νησιού.
Η παράδοση της θαυματουργικής παρέμβασης διατηρήθηκε ζωντανή στη συλλογική μνήμη των Κερκυραίων και κατέστησε τον Άγιο Σπυρίδωνα ακόμη ισχυρότερο θρησκευτικό και ιστορικό σύμβολο του νησιού.
Η καθιέρωση της λιτανείας
Μετά τη λύση της πολιορκίας, οι βενετικές αρχές θέλησαν να τιμήσουν τη σωτηρία της Κέρκυρας. Τον Μάρτιο του 1717 η Βενετική Γερουσία αποφάσισε την καθιέρωση ετήσιας λιτανείας του ιερού σκηνώματος του Αγίου Σπυρίδωνος.
Η λιτανεία ορίστηκε να πραγματοποιείται κάθε χρόνο στις 11 Αυγούστου και συνεχίζεται αδιάλειπτα μέχρι σήμερα.
Το ιερό σκήνωμα μεταφέρεται στους δρόμους της παλιάς πόλης, συνοδευόμενο από τον κλήρο, τις αρχές, τις φιλαρμονικές και χιλιάδες κατοίκους και επισκέπτες.
Πρόκειται για μία από τις μεγαλύτερες και πιο χαρακτηριστικές θρησκευτικές εκδηλώσεις της Κέρκυρας, στην οποία συναντώνται η ορθόδοξη πίστη, η βενετική ιστορική κληρονομιά και η μουσική παράδοση του νησιού.
Η ιστορική σημασία της νίκης
Η αποτυχία της πολιορκίας διατήρησε την Κέρκυρα υπό βενετικό έλεγχο και περιόρισε την οθωμανική επέκταση προς το Ιόνιο και την Αδριατική.
Για τη Βενετία αποτέλεσε μία από τις τελευταίες μεγάλες στρατιωτικές επιτυχίες της. Ο Σούλενμπουργκ τιμήθηκε ιδιαίτερα για τη συμβολή του, ενώ το όνομά του συνδέθηκε οριστικά με την άμυνα του νησιού.
Για τους Κερκυραίους, όμως, η 11η Αυγούστου 1716 δεν αποτελεί απλώς επέτειο μιας στρατιωτικής νίκης. Παραμένει ημέρα πίστης και ευγνωμοσύνης προς τον Άγιο Σπυρίδωνα, τον προστάτη που, σύμφωνα με την παράδοση, εμφανίστηκε την πιο κρίσιμη στιγμή και έσωσε το νησί από την κατάληψη.
About The Author
