Στις αρχές του 1983 γράφτηκε ένας από τους πιο βαρείς ιστορικούς επίλογους του 20ού αιώνα. Στη Λα Πας της Βολιβίας, οι Αρχές συλλαμβάνουν τον Κλάους Μπάρμπι, τον διαβόητο πρώην αξιωματικό των SS και αρχηγό της Γκεστάπο στη Λυών. Έπειτα από δεκαετίες σιωπής, προστασίας και πολιτικών σκοπιμοτήτων, ο άνθρωπος που έμεινε γνωστός ως «ο χασάπης της Λυών» οδηγείται τελικά στη Γαλλία για να λογοδοτήσει για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας.
Από εγκληματίας πολέμου σε «χρήσιμο εργαλείο» του Ψυχρού Πολέμου
Μετά το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, ο Μπάρμπι δεν βρέθηκε στο εδώλιο, όπως χιλιάδες άλλοι ναζί. Αντίθετα, στρατολογήθηκε από την αμερικανική αντικατασκοπεία ως πληροφοριοδότης κατά των κομμουνιστών. Όταν η Γαλλία άρχισε να ζητά επίμονα την έκδοσή του, ενεργοποιήθηκαν τα περιβόητα δίκτυα διαφυγής των ναζί, οι λεγόμενες Rat Lines.
Έτσι, με τη βοήθεια κύκλων της Καθολικής Εκκλησίας, ο Μπάρμπι πέρασε στη Νότια Αμερική. Στη Βολιβία, με το ψευδώνυμο «Κλάους Άλτμαν», έζησε επί χρόνια ως επιτυχημένος επιχειρηματίας και σύμβουλος ασφαλείας αυταρχικών καθεστώτων.
Οι «κυνηγοί Ναζί» που έσπασαν τη σιωπή
Η υπόθεση άρχισε να ξετυλίγεται τη δεκαετία του ’70, όταν οι επίμονοι ερευνητές Σερζ Κλάρσφελντ και Μπεάτε Κλάρσφελντ αποκάλυψαν δημόσια την πραγματική του ταυτότητα. Παρά τις αποδείξεις, χρειάστηκαν χρόνια διεθνών πιέσεων και πολιτικών αλλαγών στη Βολιβία για να ανοίξει ο δρόμος της απέλασης.
Η σύλληψή του το 1983 προκάλεσε διεθνή αίσθηση και έφερε σε δύσκολη θέση ακόμη και τις Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες αναγκάστηκαν να παραδεχτούν ότι είχαν καλύψει έναν εγκληματία πολέμου.
Η δίκη που έγραψε ιστορία
Η επιστροφή του Μπάρμπι στη Γαλλία οδήγησε σε μια ιστορική δίκη το 1987 στη Λυών – την πρώτη στη χώρα για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας. Στο κατηγορητήριο περιλαμβάνονταν βασανισμοί, μαζικές εκτελέσεις και η ευθύνη για τον θάνατο του ηγέτη της Γαλλικής Αντίστασης Ζαν Μουλέν, αλλά και η σύλληψη δεκάδων παιδιών στο Ιζιέ, μια από τις πιο σκοτεινές σελίδες της Κατοχής.
Παρά τις ενστάσεις της υπεράσπισης για τη νομιμότητα της σύλληψης, το δικαστήριο τον καταδίκασε σε ισόβια κάθειρξη. Ο Μπάρμπι πέθανε στη φυλακή το 1991.
Όταν η δικαιοσύνη αργεί, αλλά δεν ξεχνά
Η υπόθεση Μπάρμπι έγινε σύμβολο: απέδειξε ότι ακόμη και δεκαετίες μετά, τα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας δεν παραγράφονται. Η σύλληψή του «σαν σήμερα» το 1983 υπενθυμίζει πως η ατιμωρησία μπορεί να κρατήσει χρόνια, αλλά δεν αποτελεί ποτέ οριστική νίκη απέναντι στη μνήμη και τη δικαιοσύνη.
About The Author
