Μικρές, ρεαλιστικές παρεμβάσεις στην καθημερινότητα —λίγα λεπτά περισσότερης κίνησης, λιγότερη καθιστική ζωή, βελτιώσεις στον ύπνο και στη διατροφή— μπορούν να αποδειχθούν καθοριστικές για τη διάρκεια και την ποιότητα ζωής, σύμφωνα με δύο μεγάλες επιστημονικές μελέτες που δημοσιεύθηκαν σε περιοδικά του ομίλου The Lancet.
Η πρώτη μελέτη, στο περιοδικό The Lancet, ανέλυσε δεδομένα από περισσότερους από 135.000 ενήλικες, προερχόμενους από επτά πληθυσμιακές ομάδες στη Νορβηγία, τη Σουηδία και τις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς και από τη UK Biobank. Οι συμμετέχοντες παρακολουθήθηκαν κατά μέσο όρο για οκτώ χρόνια, ενώ η σωματική δραστηριότητα και ο χρόνος καθιστικής ζωής καταγράφηκαν με τη χρήση συσκευών μέτρησης.
Οι ερευνητές εκτίμησαν πόσοι θάνατοι θα μπορούσαν δυνητικά να προληφθούν με μικρές αυξήσεις στη μέτρια έως έντονη σωματική δραστηριότητα ή με περιορισμό του καθιστικού χρόνου. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι μόλις πέντε επιπλέον λεπτά ημερήσιας δραστηριότητας μέτριας έντασης —όπως περπάτημα με ταχύτητα περίπου πέντε χιλιομέτρων την ώρα— συνδέονται με μείωση της συνολικής θνησιμότητας κατά 10% για την πλειονότητα των ενηλίκων, οι οποίοι καταγράφουν κατά μέσο όρο 17 λεπτά τέτοιας δραστηριότητας ημερησίως. Για τους λιγότερο δραστήριους, που κινούνται με μέτρια ένταση μόλις δύο λεπτά την ημέρα, η αντίστοιχη μείωση εκτιμήθηκε στο 6%.
Η αύξηση της άσκησης κατά δέκα λεπτά ημερησίως συσχετίστηκε με μείωση των συνολικών θανάτων κατά 15% στους περισσότερους ενήλικες και κατά 9% στους λιγότερο δραστήριους. Παράλληλα, η μείωση του καθιστικού χρόνου κατά μισή ώρα την ημέρα συνδέθηκε με εκτιμώμενη μείωση της συνολικής θνησιμότητας κατά 7% σε άτομα που περνούν περίπου δέκα ώρες ημερησίως καθισμένα.
Οι συγγραφείς υπογραμμίζουν ότι, όπως σε όλες τις μελέτες παρατήρησης, μη μετρημένοι παράγοντες ενδέχεται να επηρεάζουν τα αποτελέσματα και ότι οι συσχετίσεις δεν αποδεικνύουν αιτιώδη σχέση. Τονίζουν, ωστόσο, πως τα ευρήματα αναδεικνύουν το σημαντικό όφελος για τη δημόσια υγεία ακόμη και από πολύ μικρές αλλαγές στη φυσική δραστηριότητα και στη μείωση της αδράνειας.
Η δεύτερη μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο eClinicalMedicine, εστίασε στον συνδυαστικό ρόλο του ύπνου, της φυσικής δραστηριότητας και της διατροφής στη διάρκεια ζωής. Αναλύθηκαν δεδομένα από σχεδόν 60.000 άτομα της βρετανικής Biobank, τα οποία συλλέχθηκαν την περίοδο 2006–2010 και παρακολουθήθηκαν για περίπου οκτώ χρόνια.
Σύμφωνα με τα ευρήματα, ακόμη και ελάχιστες συνδυασμένες βελτιώσεις μπορούν να έχουν μετρήσιμο όφελος. Συγκεκριμένα, πέντε επιπλέον λεπτά ύπνου, δύο λεπτά μέτριας έως έντονης σωματικής δραστηριότητας —όπως γρήγορο περπάτημα ή ανέβασμα σκάλας— και μισή επιπλέον μερίδα λαχανικών την ημέρα θα μπορούσαν να προσθέσουν έως και ένα επιπλέον έτος ζωής σε άτομα με τις λιγότερο υγιεινές συνήθειες.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι, αν και ο ύπνος, η άσκηση και η διατροφή αναγνωρίζονται εδώ και καιρό ως βασικοί πυλώνες της υγείας, συνήθως μελετώνται μεμονωμένα. Πρόκειται για την πρώτη έρευνα που εξετάζει ποιες είναι οι ελάχιστες συνδυασμένες αλλαγές σε αυτούς τους τρεις τομείς που μπορούν να οδηγήσουν σε αισθητά περισσότερα χρόνια ζωής και καλής υγείας.
Σε σύγκριση με τα άτομα που ακολουθούν τις πιο ανθυγιεινές συνήθειες, ο βέλτιστος συνδυασμός —επτά έως οκτώ ώρες ύπνου ημερησίως, πάνω από 40 λεπτά μέτριας έως έντονης φυσικής δραστηριότητας και υγιεινή διατροφή— συνδέθηκε με περισσότερα από εννέα επιπλέον χρόνια ζωής και καλής υγείας.
Και σε αυτή τη μελέτη, οι επιστήμονες διευκρινίζουν ότι απαιτούνται περαιτέρω έρευνες ώστε τα αποτελέσματα να μεταφραστούν σε κλινική πράξη και σε πολιτικές δημόσιας υγείας. Παρ’ όλα αυτά, το μήνυμα είναι σαφές: ακόμη και μικρά, καθημερινά βήματα μπορούν να έχουν μεγάλο αποτύπωμα στη μακροζωία.
(Πηγή: Μ.Κουζινοπούλου, ΑΠΕ-ΜΠΕ)
About The Author
