Σαν σήμερα, στις 8 Απριλίου 1798, γεννιέται στη Ζάκυνθο ο Διονύσιος Σολωμός, ο ποιητής που έμελλε να ταυτιστεί όσο λίγοι με την πνευματική συγκρότηση του νεότερου ελληνισμού. Θεωρείται δικαίως ο εθνικός ποιητής της Ελλάδας, καθώς το έργο του συνδέθηκε άρρηκτα με την ιδέα της ελευθερίας, της γλώσσας και της εθνικής αυτοσυνειδησίας. Πέθανε στις 9 Φεβρουαρίου 1857 στην Κέρκυρα, αφήνοντας πίσω του ένα έργο που, αν και σε μεγάλο βαθμό αποσπασματικό, άσκησε καθοριστική επίδραση στη νεοελληνική λογοτεχνία.
Γεννημένος ως εξώγαμο τέκνο του κόντε Νικόλαου Σολωμού και της Αγγελικής Νίκλη, ο Σολωμός μεγάλωσε σε ένα περιβάλλον με έντονες κοινωνικές και πολιτισμικές αντιθέσεις. Σε νεαρή ηλικία έμεινε ορφανός από πατέρα και το 1808 στάλθηκε στην Ιταλία για σπουδές, υπό την καθοδήγηση του δασκάλου του, Αβά Σάντο Ρόσι. Εκεί φοίτησε αρχικά στην Κρεμόνα και στη συνέχεια στο Πανεπιστήμιο της Παβίας, από όπου αποφοίτησε στη Νομική, χωρίς ωστόσο να ασχοληθεί ουσιαστικά με το αντικείμενο. Κατά τη διάρκεια της παραμονής του στην Ιταλία ήρθε σε επαφή με τις ιδέες του Διαφωτισμού και τα ρεύματα της ευρωπαϊκής λογοτεχνίας, ενώ τα πρώτα του ποιήματα γράφτηκαν στα ιταλικά.
Η επιστροφή του στη Ζάκυνθο το 1818 σηματοδότησε μια καθοριστική στροφή προς την ελληνική γλώσσα και παράδοση. Επηρεασμένος από το δημοτικό τραγούδι και την κρητική λογοτεχνία, ο Σολωμός άρχισε να διαμορφώνει τη δική του ποιητική φωνή στη δημοτική γλώσσα, συμβάλλοντας αποφασιστικά στη διαμόρφωση της νεοελληνικής ποιητικής έκφρασης. Σημαντικό ρόλο στη γλωσσική και πνευματική του εξέλιξη έπαιξε η γνωριμία του με τον Σπυρίδων Τρικούπης, ο οποίος τον ενθάρρυνε να στραφεί συστηματικά στη συγγραφή στα ελληνικά.
Το 1823, μέσα στο κλίμα της Ελληνικής Επανάστασης, συνέθεσε το μνημειώδες ποίημα «Ύμνος εις την Ελευθερίαν», ένα έργο που τον καθιέρωσε ως εθνικό ποιητή. Οι δύο πρώτες στροφές του, σε μουσική του Νικόλαος Μάντζαρος, καθιερώθηκαν ως ο εθνικός ύμνος της Ελλάδας και αργότερα της Κύπρου. Το ποίημα γνώρισε ευρεία διάδοση τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Ευρώπη, ενισχύοντας το φιλελληνικό κίνημα και προβάλλοντας τον αγώνα των Ελλήνων για ανεξαρτησία.
Στα χρόνια που ακολούθησαν, ο Σολωμός δημιούργησε μια σειρά από σημαντικά έργα, όπως «Ο Κρητικός», «Ελεύθεροι Πολιορκημένοι», «Ο Πόρφυρας» και «Η Γυναίκα της Ζάκυθος». Παρά την υψηλή ποιητική τους αξία, τα περισσότερα από αυτά παρέμειναν ανολοκλήρωτα, γεγονός που αποδίδεται τόσο στην τελειομανία του όσο και στη βαθιά του προσήλωση στην αναζήτηση της ιδανικής μορφής. Η αποσπασματικότητα αυτή έγινε αντικείμενο έντονης φιλολογικής συζήτησης, χωρίς ωστόσο να μειώνει την αισθητική και ιστορική σημασία του έργου του.
Το 1828 εγκαταστάθηκε μόνιμα στην Κέρκυρα, όπου έζησε το υπόλοιπο της ζωής του σε σχετική απομόνωση, αφιερωμένος στην ποίηση και στη μελέτη της ευρωπαϊκής φιλοσοφίας και λογοτεχνίας. Παρά το γεγονός ότι δεν επισκέφθηκε ποτέ την ελεύθερη Ελλάδα, η ποίησή του εξέφρασε με μοναδικό τρόπο το πνεύμα της εποχής και τα ιδανικά του αγώνα για εθνική ανεξαρτησία. Το 1849 τιμήθηκε με τον Χρυσό Σταυρό του Σωτήρος για τη συμβολή του στην αφύπνιση της εθνικής συνείδησης.
Ο Διονύσιος Σολωμός πέθανε το 1857 στην Κέρκυρα, έπειτα από αλλεπάλληλες εγκεφαλικές συμφορήσεις. Η είδηση του θανάτου του προκάλεσε βαθιά συγκίνηση, ενώ το 1865 τα οστά του μεταφέρθηκαν στη Ζάκυνθο. Η 9η Φεβρουαρίου, ημέρα θανάτου του, έχει καθιερωθεί ως Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας, τιμώντας όχι μόνο τον ίδιο αλλά και τη συμβολή του στη διαμόρφωση της γλωσσικής και ποιητικής ταυτότητας του σύγχρονου ελληνισμού.
Η μορφή και το έργο του παραμένουν έως σήμερα σημείο αναφοράς για την ελληνική λογοτεχνία. Ο Σολωμός δεν υπήρξε μόνο ο δημιουργός του εθνικού ύμνου, αλλά και ο ποιητής που κατόρθωσε να συνθέσει δημιουργικά την παράδοση με τα ευρωπαϊκά ρεύματα, καθιερώνοντας τη δημοτική γλώσσα ως όργανο υψηλής ποιητικής έκφρασης και ανοίγοντας τον δρόμο για τη μετέπειτα εξέλιξη της ελληνικής ποίησης.
About The Author
