Λίγο πριν συμπληρώσει τα 100 του χρόνια, ο θρυλικός ηθοποιός Ντικ Βαν Ντάικ μοιράστηκε μια απλή αλλά χαρακτηριστική φράση: «Ποτέ δεν ξυπνάω με κακή διάθεση». Με αφορμή την επέτειο αυτή κυκλοφόρησε το βιβλίο «100 Rules for Living to 100: An Optimist’s Guide to a Happy Life», ανοίγοντας ξανά τη συζήτηση γύρω από το μυστικό της μακροζωίας.
Αν και η αισιοδοξία δεν μπορεί από μόνη της να εξασφαλίσει μια ζωή εκατό ετών, οι επιστήμονες συμφωνούν ότι αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες που συνδέονται με την υγιή γήρανση.
Η αισιοδοξία φαίνεται να παρατείνει τη ζωή
Σύμφωνα με την επιστήμονα υγείας Jolanta Burke, σε ανάλυσή της στο The Conversation, πλήθος σύγχρονων ερευνών δείχνει ότι οι άνθρωποι με θετική στάση ζωής έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες να ζήσουν περισσότερα χρόνια.
Η αισιοδοξία συνδέεται με χαμηλότερα επίπεδα στρες, καλύτερη ψυχική υγεία και πιο υγιεινές καθημερινές συνήθειες, παράγοντες που συμβάλλουν στη συνολική ευεξία και στη μακροζωία.
Τι έχουν δείξει οι επιστημονικές μελέτες
Μία από τις πιο γνωστές έρευνες είναι η λεγόμενη «Μελέτη των Μοναχών», η οποία ξεκίνησε τη δεκαετία του 1930. Νεαρές μοναχές κλήθηκαν τότε να γράψουν την προσωπική τους ιστορία.
Έξι δεκαετίες αργότερα, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι όσες είχαν εκφράσει περισσότερα θετικά συναισθήματα στα κείμενά τους έζησαν, κατά μέσο όρο, περίπου δέκα χρόνια περισσότερο από τις υπόλοιπες.
Αντίστοιχα, μεγάλη έρευνα που δημοσιεύθηκε το 2019 έδειξε ότι οι αισιόδοξοι άνθρωποι είχαν έως και 15% μεγαλύτερες πιθανότητες να ξεπεράσουν τα 85 χρόνια ζωής.
Οι σχέσεις είναι εξίσου σημαντικές
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η θετική στάση ζωής συνδέεται στενά με την ύπαρξη ουσιαστικών κοινωνικών σχέσεων και ισχυρού σκοπού ζωής.
Η μακροβιότερη έρευνα για την ανθρώπινη ευτυχία, η οποία ξεκίνησε το 1938, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ο σημαντικότερος παράγοντας για μια υγιή τρίτη ηλικία δεν είναι τα γονίδια ή ο πλούτος, αλλά οι ποιοτικές σχέσεις με την οικογένεια και τους φίλους.
Οι ισχυροί κοινωνικοί δεσμοί λειτουργούν ως προστατευτικός μηχανισμός απέναντι στο χρόνιο άγχος και συμβάλλουν τόσο στη σωματική όσο και στην ψυχική υγεία.
Γονίδια ή τρόπος ζωής;
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η μακροζωία μέχρι τα 90 χρόνια εξαρτάται περίπου κατά 30% από τη γενετική προδιάθεση και κατά 70% από τον τρόπο ζωής.
Η σωστή διατροφή, η τακτική σωματική άσκηση, η κοινωνική δραστηριότητα και η διατήρηση ενδιαφερόντων φαίνεται να παίζουν σημαντικότερο ρόλο από όσο πιστευόταν στο παρελθόν.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί και ο Sir David Attenborough, ο οποίος επίσης συμπλήρωσε έναν αιώνα ζωής, παραμένοντας ενεργός επαγγελματικά και δηλώνοντας ότι δεν σκέφτηκε ποτέ σοβαρά τη συνταξιοδότηση.
Δεν αρκεί να ζεις περισσότερο, αλλά να ζεις καλύτερα
Μελέτες σε οικογένειες αιωνόβιων στις Ηνωμένες Πολιτείες έχουν δείξει ότι όσοι διαθέτουν έντονο αίσθημα σκοπού παρουσιάζουν μικρότερα ποσοστά χρόνιων ασθενειών και γνωστικής έκπτωσης.
Όπως επισημαίνει η βιοστατιστικός Paola Sebastiani από το Πανεπιστήμιο της Βοστώνης, η επιτυχημένη γήρανση δεν σημαίνει μόνο την απουσία ασθενειών, αλλά και την αίσθηση ότι η ζωή εξακολουθεί να έχει νόημα.
Ίσως τελικά ο Ντικ Βαν Ντάικ να συνόψισε καλύτερα από όλους το μυστικό της μακροζωίας: «Τα γηρατειά είναι εν μέρει θέμα τύχης, εν μέρει θέμα ψυχολογίας και εν μέρει τρόπος ζωής». Και όλα δείχνουν πως η επιστήμη συμφωνεί μαζί του.
About The Author
