Δύο από τους τρεις τροχούς ελέγχου του Link τέθηκαν εκτός λειτουργίας – NASA και Katalyst αναζητούν τρόπο να συνεχιστεί η επιχείρηση διάσωσης του Swift.
Σε κρίσιμη φάση βρίσκεται η πρωτοποριακή επιχείρηση διάσωσης του διαστημικού παρατηρητηρίου Neil Gehrels Swift της NASA, καθώς το σκάφος που στάλθηκε για να το οδηγήσει σε υψηλότερη τροχιά παρουσίασε σοβαρή βλάβη και άρχισε να περιστρέφεται ανεξέλεγκτα.
Το Link, ένα σκάφος μεγέθους περίπου όσο ένα ψυγείο, κατασκευάστηκε από την αμερικανική εταιρεία Katalyst Space Technologies και εκτοξεύτηκε στις 3 Ιουλίου 2026. Καθώς πλησίαζε το τηλεσκόπιο, έχασε τον έλεγχο του προσανατολισμού του και άρχισε να πραγματοποιεί μία πλήρη περιστροφή περίπου κάθε 40 δευτερόλεπτα.
Η σιωπή που ανησύχησε τους μηχανικούς
Το πρόβλημα έγινε αντιληπτό όταν το κέντρο επιχειρήσεων της Katalyst στο Κολοράντο έχασε την επικοινωνία με το σκάφος. Παρότι οι προσωρινές διακοπές επαφής δεν ήταν ασυνήθιστες, αυτή τη φορά το Link παρέμεινε σιωπηλό για σχεδόν μία ολόκληρη ημέρα.
Τα περιορισμένα δεδομένα που έφτασαν τελικά στη Γη έδειξαν ότι δύο από τους τρεις τροχούς αντίδρασης, οι οποίοι χρησιμοποιούνται για τον έλεγχο του προσανατολισμού του σκάφους, είχαν σταματήσει να λειτουργούν.
«Ήταν μια πολύ σοβαρή κατάσταση», δήλωσε ο διευθύνων σύμβουλος της Katalyst, Γκόνχι Λι. Η εταιρεία εξετάζει πλέον τη χρήση του ηλεκτρικού συστήματος πρόωσης για να περιορίσει την περιστροφή και να επαναφέρει το Link σε ελεγχόμενη κατάσταση.
Παρά τη βλάβη, η αποστολή δεν έχει εγκαταλειφθεί. Η Katalyst υποστηρίζει ότι εξακολουθεί να υπάρχει βιώσιμο σχέδιο για τη συνάντηση με το Swift, ενώ και η NASA εξετάζει εναλλακτικούς τρόπους ολοκλήρωσης της επιχείρησης. Η προσέγγιση των δύο σκαφών αναμένεται πλέον να καθυστερήσει περίπου δύο εβδομάδες, σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες. Το Associated Press αναφέρει ότι η αποστολή παραμένει ενεργή.
Γιατί κινδυνεύει το τηλεσκόπιο Swift
Το Neil Gehrels Swift Observatory εκτοξεύτηκε το 2004 και χρησιμοποιείται για τη μελέτη εκλάμψεων ακτίνων γάμμα, οι οποίες προκαλούνται από ορισμένες από τις ισχυρότερες εκρήξεις στο Σύμπαν.
Αν και έχει ξεπεράσει κατά πολύ την αρχικά προβλεπόμενη διάρκεια λειτουργίας του, το τηλεσκόπιο χάνει πλέον ύψος ταχύτερα από όσο είχε υπολογιστεί. Η αυξημένη ηλιακή δραστηριότητα θέρμανε και διόγκωσε τα ανώτερα στρώματα της γήινης ατμόσφαιρας, αυξάνοντας την αντίσταση που συναντούν οι δορυφόροι σε χαμηλή τροχιά.
Το Swift βρίσκεται λίγο πάνω από τα 320 χιλιόμετρα και εκτιμάται ότι χάνει περίπου 2,4 χιλιόμετρα ύψους την εβδομάδα. Αν κατέβει κάτω από τα 300 χιλιόμετρα, η επιχείρηση προσέγγισης και ανύψωσής του θα γίνει σημαντικά δυσκολότερη. Η NASA έχει ήδη προσαρμόσει τη λειτουργία του, επιδιώκοντας να το διατηρήσει πάνω από αυτό το κρίσιμο όριο. Σύμφωνα με την επίσημη ενημέρωση της NASA, η αποστολή οργανώθηκε για να αποτρέψει την ανεξέλεγκτη επανείσοδό του στην ατμόσφαιρα.
Μια αποστολή υψηλού κινδύνου
Η επιχείρηση, κόστους περίπου 30 εκατ. δολαρίων, οργανώθηκε μέσα σε ασυνήθιστα περιορισμένο χρονικό διάστημα. Η Katalyst ανέλαβε το έργο τον Σεπτέμβριο του 2025 και διέθετε λιγότερο από έναν χρόνο για να σχεδιάσει, να κατασκευάσει και να εκτοξεύσει το Link.
Εφόσον ανακτηθεί ο έλεγχος, το σκάφος θα πρέπει αρχικά να επιθεωρήσει προσεκτικά το τηλεσκόπιο. Στη συνέχεια θα επιχειρήσει να το συγκρατήσει με τρεις ρομποτικούς βραχίονες και να το ωθήσει προς την αρχική του τροχιά, σε ύψος περίπου 600 χιλιομέτρων. Η διαδικασία περιγράφεται αναλυτικά από τη NASA.
Η αντίστροφη μέτρηση, ωστόσο, συνεχίζεται. Όσο το Swift χάνει ύψος, τόσο περιορίζεται το χρονικό περιθώριο που διαθέτουν οι μηχανικοί για να σταθεροποιήσουν το Link και να ολοκληρώσουν μία από τις πιο ασυνήθιστες αποστολές διάσωσης στην ιστορία της διαστημικής εξερεύνησης.
About The Author
