Η μάχη στους αιθέρες εντείνεται, με το Κίεβο να ζητά περισσότερα συστήματα Patriot και τη Μόσχα να αντιμετωπίζει πλέον πλήγματα σε ενεργειακές υποδομές στο εσωτερικό της Ρωσίας
Την επείγουσα ανάγκη ενίσχυσης της ουκρανικής αντιαεροπορικής άμυνας έθεσε στο επίκεντρο της ομιλίας του στη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στην Τουρκία ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ζητώντας από τους συμμάχους του Κιέβου να διαθέσουν περισσότερα συστήματα προστασίας απέναντι στις εντεινόμενες ρωσικές πυραυλικές επιθέσεις. «Είμαστε ικανοί να κάνουμε όλα τα υπόλοιπα μόνοι μας, αλλά όταν πρόκειται για την αεράμυνα, χρειαζόμαστε την αποφασιστικότητα των εταίρων μας», δήλωσε ο Ουκρανός πρόεδρος, υπογραμμίζοντας ότι η χώρα του δεν διαθέτει επαρκείς δυνατότητες αντιμετώπισης των βαλλιστικών πυραύλων που εκτοξεύει η Ρωσία.
Η έκκληση του Ζελένσκι αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα μετά τις δύο μεγάλες ρωσικές επιθέσεις εναντίον του Κιέβου μέσα σε λιγότερο από μία εβδομάδα, οι οποίες έπληξαν κατοικημένες περιοχές, κατέστρεψαν πολυκατοικίες και προκάλεσαν τον θάνατο περισσότερων από 50 αμάχων. Ο Ουκρανός πρόεδρος επιδιώκει στη σύνοδο της Άγκυρας να εξασφαλίσει νέα στρατιωτική υποστήριξη, αλλά και να πραγματοποιήσει κρίσιμες επαφές με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, επιχειρώντας να τον πείσει ότι οι ρωσικές επιθέσεις αποτελούν ένδειξη αδυναμίας και όχι ισχύος της Μόσχας. Στο επίκεντρο των συνομιλιών αναμένεται να βρεθεί και η προοπτική μιας διαπραγμάτευσης για τον τερματισμό του πολέμου. Ο Ζελένσκι υποστηρίζει ότι η Ρωσία πρέπει να πιεστεί ώστε να προσέλθει σε συνομιλίες για μια «αξιοπρεπή ειρήνη», η οποία όμως δεν θα περιλαμβάνει την παράδοση των ανατολικών περιοχών του Ντονμπάς, όπως εξακολουθεί να απαιτεί η Μόσχα.
Οι νέες ρωσικές επιθέσεις πραγματοποιούνται την ώρα που η Ουκρανία έχει εντείνει τις δικές της επιθέσεις μεγάλης εμβέλειας με μη επανδρωμένα αεροσκάφη εναντίον στόχων στο εσωτερικό της Ρωσίας. Τα ουκρανικά πλήγματα έχουν επικεντρωθεί κυρίως σε διυλιστήρια πετρελαίου, στρατιωτικές εγκαταστάσεις και ενεργειακές υποδομές, προκαλώντας προβλήματα στην τροφοδοσία καυσίμων και διακοπές ηλεκτροδότησης σε ορισμένες περιοχές. Η Μόσχα ανακοίνωσε ότι η αντιαεροπορική άμυνά της αναχαίτισε την πλειονότητα των περίπου 430 ουκρανικών drones που κατευθύνθηκαν τη νύχτα προς τη ρωσική πρωτεύουσα. Ωστόσο, η πραγματική έκταση των ζημιών δεν έγινε αμέσως γνωστή. Στα ρωσικά μέσα κοινωνικής δικτύωσης κυκλοφόρησαν βίντεο με μεγάλες ουρές πολιτών σε πρατήρια καυσίμων, καθώς και εικόνες από ελλείψεις και περιορισμούς στην αγορά βενζίνης.
Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε, πριν από τη σύνοδο, κάλεσε τα κράτη-μέλη της Συμμαχίας να «αναλάβουν το βάρος που τους αναλογεί» και να διασφαλίσουν ότι η Ουκρανία θα λάβει τα μέσα που χρειάζεται για να υπερασπιστεί την κυριαρχία της. Παράλληλα υποστήριξε ότι το Κίεβο «αλλάζει τη δυναμική στο πεδίο της μάχης», αναφερόμενος τόσο στις προσπάθειες αναχαίτισης της ρωσικής προέλασης στα ανατολικά όσο και στις επιθέσεις με drones στο ρωσικό έδαφος.
Ωστόσο, η ενίσχυση της ουκρανικής άμυνας παραμένει ιδιαίτερα δύσκολη, καθώς οι ρωσικοί βαλλιστικοί πύραυλοι αποτελούν έναν από τους μεγαλύτερους πονοκεφάλους για το Κίεβο. Η ουκρανική πολεμική αεροπορία ανακοινώνει καθημερινά τον αριθμό των ρωσικών πυραύλων και drones που εκτοξεύονται, καθώς και εκείνων που καταρρίπτονται. Σε μία από τις πρόσφατες επιθέσεις, ενώ σχεδόν όλα τα drones αντιμετωπίστηκαν επιτυχώς, κανένας βαλλιστικός πύραυλος δεν αναχαιτίστηκε.
Η δυσκολία αντιμετώπισης αυτών των όπλων οφείλεται στην υψηλή ταχύτητά τους, που φτάνει αρκετές χιλιάδες χιλιόμετρα την ώρα, αλλά και στην έλλειψη επαρκούς αριθμού αμερικανικών συστημάτων Patriot στην Ουκρανία. Ο Ζελένσκι έχει επανειλημμένα ζητήσει από τις ευρωπαϊκές χώρες να παραχωρήσουν μέρος των αποθεμάτων τους, υποστηρίζοντας ότι τα συστήματα αυτά δεν μπορούν να παραμένουν αποθηκευμένα ενώ άμαχοι σκοτώνονται καθημερινά στην Ουκρανία. Παράλληλα, το Κίεβο επιδιώκει να αναπτύξει δική του παραγωγική ικανότητα για αντίστοιχα συστήματα με τη βοήθεια του ΝΑΤΟ, καθώς αναγνωρίζει ότι η παγκόσμια διαθεσιμότητα Patriot και άλλων προηγμένων συστημάτων αεράμυνας είναι περιορισμένη. Ακόμη και μια σημαντική αύξηση της βοήθειας προς την Ουκρανία δεν είναι βέβαιο ότι θα επαρκούσε σε περίπτωση περαιτέρω κλιμάκωσης των ρωσικών πυραυλικών επιθέσεων.
Οι ουκρανικές επιθέσεις στο εσωτερικό της Ρωσίας δείχνουν πάντως ότι η στρατηγική του Κιέβου έχει αρχίσει να δημιουργεί πιέσεις στη Μόσχα. Μετά από χρόνια ρωσικών επιθέσεων σε ουκρανικές ενεργειακές υποδομές, συμπεριλαμβανομένων σταθμών ηλεκτροδότησης μέσα στον χειμώνα, η Ρωσία κατηγορεί πλέον την Ουκρανία για «τρομοκρατία» λόγω των επιθέσεων σε διυλιστήρια και ενεργειακούς στόχους. Μεταξύ των σημαντικότερων στόχων ήταν εγκαταστάσεις πετρελαίου στην Αγία Πετρούπολη, οι οποίες επλήγησαν λίγο πριν από το οικονομικό φόρουμ της πόλης, καθώς και διυλιστήριο στη Μόσχα. Ιδιαίτερη σημασία είχε η επιβεβαιωμένη επίθεση σε διυλιστήριο στο Ομσκ της Σιβηρίας, περίπου 2.500 χιλιόμετρα από τα ουκρανικά σύνορα, γεγονός που καταδεικνύει τις δυνατότητες των ουκρανικών drones και τα όρια της ρωσικής αεράμυνας.
Σημαντικός στόχος των ουκρανικών επιχειρήσεων παραμένει και η Κριμαία, την οποία η Ρωσία προσάρτησε το 2014 και η οποία έχει ιδιαίτερη πολιτική και στρατηγική σημασία για τον Βλαντίμιρ Πούτιν. Τα ουκρανικά drones πλήττουν συχνά στρατιωτικές εγκαταστάσεις, ενεργειακές υποδομές και αποθήκες καυσίμων στην περιοχή, προκαλώντας διακοπές ρεύματος και προβλήματα στην τροφοδοσία. Ο Ζελένσκι επιχειρεί να παρουσιάσει στους συμμάχους του την εικόνα μιας Ουκρανίας που μπορεί να ασκήσει πίεση στη Ρωσία, αλλά χρειάζεται άμεσα βοήθεια για να προστατεύσει τις πόλεις και τον πληθυσμό της. Το Κίεβο υποστηρίζει ότι η ενίσχυση της άμυνάς του μπορεί να αποτελέσει παράγοντα που θα αναγκάσει τη Μόσχα να επανεξετάσει τη στάση της και να προχωρήσει σε ουσιαστικές διαπραγματεύσεις.
Ωστόσο, η συνέχιση και η κλιμάκωση των επιθέσεων αποτυπώνουν μια ακόμη πιο βαθιά πραγματικότητα: ο πόλεμος εισέρχεται σε μια φάση όπου οι κοινωνίες και οι άμαχοι παραμένουν οι βασικοί αποδέκτες της βίας, ενώ οι στρατιωτικές και γεωπολιτικές επιδιώξεις των κυβερνήσεων συνεχίζουν να καθορίζουν την πορεία των εξελίξεων. Με λίγα λόγια, η διαρκής αναζήτηση περισσότερων όπλων και η κλιμάκωση των χτυπημάτων, ανεξάρτητα από την πλευρά που τα πραγματοποιεί, αναδεικνύουν τα όρια μιας στρατηγικής που εγκλωβίζει εκατομμύρια ανθρώπους σε έναν ατέλειωτο κύκλο βίας και καταστροφής. Η προστασία των αμάχων είναι αναγκαία, όμως η πραγματική απάντηση στην τραγωδία του πολέμου δεν μπορεί να είναι η διαιώνιση μιας σύγκρουσης που μετατρέπει ολόκληρες κοινωνίες σε πεδίο αντιπαράθεσης ισχυρών κρατών και στρατιωτικών μηχανισμών.
About The Author
