Ο Βρετανός πρωθυπουργός παρέπεμψε την υπόθεση στο Βρετανικό Μουσείο, χωρίς να επαναλάβει την παλαιότερη ξεκάθαρη δέσμευσή του υπέρ της επανένωσης των Γλυπτών στην Αθήνα.
Αισθητά πιο επιφυλακτικός εμφανίζεται πλέον ο πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου, Άντι Μπέρναμ, σχετικά με την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα στην Ελλάδα.
Ο Μπέρναμ, ο οποίος ανέλαβε επίσημα την πρωθυπουργία στις 20 Ιουλίου 2026, είχε επί σειρά ετών ταχθεί υπέρ της επανένωσης των Γλυπτών. Σε συνέντευξή του στους «Financial Times», όμως, απέφυγε να επαναλάβει την παλαιότερη έκκλησή του για επιστροφή χωρίς όρους, δηλώνοντας ότι το ζήτημα ανήκει τελικά στην αρμοδιότητα του Βρετανικού Μουσείου.
«Τελικά, πρόκειται για ζήτημα του Βρετανικού Μουσείου, έτσι δεν είναι; Νομικά, εκεί βρίσκεται το θέμα», ανέφερε, προσθέτοντας ότι εξακολουθεί να υποστηρίζει τη χρήση της βρετανικής πολιτιστικής διπλωματίας.
Η τοποθέτηση αυτή δεν συνιστά ρητή απόρριψη της επιστροφής των Γλυπτών, αποτελεί όμως σαφή υποχώρηση σε σχέση με τις προηγούμενες δημόσιες θέσεις του. Σύμφωνα με την «Καθημερινή», ο Βρετανός πρωθυπουργός δεν επανέλαβε στη συνέντευξη τη δέσμευσή του για άνευ όρων επιστροφή.
Η κατηγορηματική θέση του το 2023
Τον Φεβρουάριο του 2023, όταν είχε ερωτηθεί εάν ο πρόεδρος του Βρετανικού Μουσείου, Τζορτζ Όσμπορν, έπρεπε να επιστρέψει τα Γλυπτά, ο Άντι Μπέρναμ είχε απαντήσει καταφατικά.
Λίγο αργότερα είχε γράψει στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης: «Στείλτε τα πίσω, χωρίς όρους», υποστηρίζοντας ότι η πολιτιστική διπλωματία θα μπορούσε να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζεται η Βρετανία διεθνώς.
Η υποστήριξή του στο ελληνικό αίτημα είχε αρχίσει πολύ νωρίτερα. Τον Ιούλιο του 2002, ως βουλευτής των Εργατικών, ήταν ανάμεσα στους πρώτους έξι υπογράφοντες κοινοβουλευτικής πρότασης που ζητούσε από τη βρετανική κυβέρνηση να συνεργαστεί με την Ελλάδα για τη μεταφορά των Γλυπτών στην Αθήνα. Η πρόταση αναφερόταν επίσης στην ανάγκη νομοθετικής αλλαγής για τη διευκόλυνση της επιστροφής πολιτιστικών αντικειμένων. Το σχετικό κοινοβουλευτικό αρχείο επιβεβαιώνει την υπογραφή του.
Το νομικό εμπόδιο
Βασικό εμπόδιο για την οριστική μεταβίβαση παραμένει ο Νόμος περί Βρετανικού Μουσείου του 1963. Το συγκεκριμένο πλαίσιο περιορίζει σημαντικά τη δυνατότητα των επιτρόπων του Μουσείου να αφαιρούν οριστικά αντικείμενα από τη συλλογή του, με ελάχιστες εξαιρέσεις.
Το Μουσείο μπορεί να προχωρά σε δανεισμούς αρχαιοτήτων, αλλά δεν διαθέτει σήμερα έναν απλό νομικό δρόμο για την οριστική παραχώρηση της κυριότητάς τους. Η βρετανική κυβέρνηση υποστηρίζει διαχρονικά ότι οι αποφάσεις για τη διαχείριση της συλλογής ανήκουν στους επιτρόπους του ιδρύματος.
Ωστόσο, η κυβέρνηση και το Κοινοβούλιο διατηρούν τη δυνατότητα να τροποποιήσουν τη νομοθεσία. Επομένως, η πολιτική εξουσία δεν είναι εντελώς αποκομμένη από την τελική λύση, ιδιαίτερα εάν απαιτηθεί οριστική επιστροφή και όχι ένας μακροχρόνιος δανεισμός.
Συνεχίζονται οι διαπραγματεύσεις με την Ελλάδα
Το Βρετανικό Μουσείο αναφέρει ότι οι συνομιλίες με την ελληνική πλευρά για μια «Συνεργασία για τον Παρθενώνα» παραμένουν ενεργές και εποικοδομητικές. Το υπό συζήτηση μοντέλο φέρεται να περιλαμβάνει τη μακροχρόνια έκθεση Γλυπτών στην Αθήνα, με παράλληλο δανεισμό σημαντικών ελληνικών αρχαιοτήτων στο Λονδίνο.
Τα Γλυπτά αφαιρέθηκαν από τον Παρθενώνα μεταξύ 1801 και 1812 από τον Λόρδο Έλγιν, την περίοδο κατά την οποία η Ελλάδα βρισκόταν υπό οθωμανική κυριαρχία. Η νομιμότητα και το εύρος της άδειας που επικαλέστηκε ο Έλγιν εξακολουθούν να αποτελούν αντικείμενο ιστορικής και νομικής διαμάχης. Η Ελλάδα ζητά την οριστική επανένωσή τους στο Μουσείο της Ακρόπολης, ενώ το Βρετανικό Μουσείο διατηρεί τη θέση ότι απέκτησε νόμιμα τη συλλογή.
Η νέα τοποθέτηση του Άντι Μπέρναμ περιορίζει τις προσδοκίες ότι η βρετανική κυβέρνηση θα αναλάβει άμεσα πολιτική πρωτοβουλία. Δεν κλείνει, πάντως, την πόρτα σε μια συμφωνία μεταξύ Αθήνας και Βρετανικού Μουσείου, την οποία η κυβέρνησή του θα μπορούσε τελικά να διευκολύνει.
About The Author
