Το ιστορικό παραθαλάσσιο συγκρότημα της βόρειας Ισπανίας παραμένει κλειστό από το 2006, όμως το σχέδιο «Νέα Περλόρα» επιχειρεί να του δώσει ξανά ζωή.
Ανάμεσα στην πόλη Κάντας και τη Χιχόν, απέναντι από τα νερά του Κανταβρικού Πελάγους, βρίσκεται ένα από τα πιο ιδιαίτερα εγκαταλελειμμένα συγκροτήματα της Ισπανίας. Πρόκειται για την Πόλη Διακοπών της Περλόρας, ένα τεράστιο παραθαλάσσιο θέρετρο με 274 κατοικίες, δρόμους, κήπους και κοινόχρηστα κτίρια.
Η Περλόρα παρουσιάζεται συχνά ως η μεγαλύτερη «πόλη-φάντασμα» της χώρας. Στην πραγματικότητα, όμως, το χωριό της Περλόρας εξακολουθεί να κατοικείται. Εγκαταλελειμμένο είναι το παλιό συγκρότημα κοινωνικού τουρισμού, το οποίο εκτείνεται σε περισσότερα από 20 εκτάρια κοντά στις παραλίες Carranques και Les Huelgues.
Το συγκρότημα εγκαινιάστηκε την 1η Ιουλίου 1954, κατά τη διάρκεια της δικτατορίας του Φρανθίσκο Φράνκο. Κατασκευάστηκε από την Οργάνωση Συνδικαλιστικής Εκπαίδευσης και Αναψυχής, με στόχο να προσφέρει οικονομικές διακοπές σε εργαζομένους και στις οικογένειές τους.
Εργαζόμενοι μεγάλων επιχειρήσεων, όπως οι Hunosa, Ensidesa και Renfe, περνούσαν εκεί τις καλοκαιρινές διακοπές τους σε οργανωμένες περιόδους. Στα χρόνια της ακμής της, η Περλόρα μπορούσε να φιλοξενήσει έως και 2.000 παραθεριστές ανά δεκαπενθήμερο.
Εκτός από τα εκατοντάδες μικρά σπίτια, το συγκρότημα διέθετε εστιατόρια, καφετέριες, καταστήματα, αθλητικές εγκαταστάσεις, χώρους ψυχαγωγίας, ιατρείο και δική του εκκλησία. Η διάταξή του θύμιζε μια «οριζόντια ξενοδοχειακή μονάδα», σχεδιασμένη με τη μορφή παραθαλάσσιας κηπούπολης.
Η διαχείριση πέρασε στο Πριγκιπάτο της Αστουρίας το 1982. Τις επόμενες δεκαετίες το μοντέλο οργανωμένων κοινωνικών διακοπών άρχισε να παρακμάζει, ενώ τα προβλήματα συντήρησης και χρηματοδότησης αυξάνονταν. Το 2006 σταμάτησε οριστικά η λειτουργία του συγκροτήματος ως παραθεριστικού κέντρου.
Έκτοτε, οι περισσότερες κατοικίες παραμένουν κενές και αρκετά κοινόχρηστα κτίρια έχουν υποστεί σημαντικές φθορές. Οι παραλίες, οι πεζόδρομοι και ορισμένοι αθλητικοί χώροι εξακολουθούν, πάντως, να προσελκύουν επισκέπτες, ιδιαίτερα κατά τους θερινούς μήνες.
Μετά από χρόνια προτάσεων που δεν προχώρησαν, η κυβέρνηση της Αστουρίας και ο Δήμος Καρένιο έθεσαν σε εφαρμογή το σχέδιο «Νέα Περλόρα». Κεντρικός στόχος είναι η επιστροφή της τουριστικής δραστηριότητας μέσω μακροχρόνιας παραχώρησης, χωρίς να χαθεί ο δημόσιος χαρακτήρας της περιοχής.
Το σχέδιο προβλέπει τη διατήρηση της μορφής της κηπούπολης, την ελεύθερη κίνηση των πεζών στους εσωτερικούς δρόμους και την προστασία ενός αντιπροσωπευτικού κτίσματος από καθεμία από τις 31 διαφορετικές αρχιτεκτονικές κατηγορίες που υπάρχουν στο συγκρότημα.
Ιδιαίτερη προστασία θα λάβουν η εκκλησία, το ιστορικό μπαρ La Cabaña, η κατοικία Villa Homes, η οποία έχει σχεδιαστεί σαν παραδοσιακή αποθήκη σιτηρών της Αστουρίας, καθώς και το κτίριο διοίκησης και υποδοχής. Σε ορισμένες περιπτώσεις θα επιτρέπεται η αντικατάσταση κατεστραμμένων κατοικιών, αλλά οι νέες κατασκευές θα πρέπει να ακολουθούν τον όγκο και τον αρχιτεκτονικό χαρακτήρα των παλαιών.
Για να περιοριστεί η πίεση στο τοπίο και στις παραλίες, η προβλεπόμενη οικοδομήσιμη επιφάνεια μειώνεται κατά 20% σε σχέση με όσα επέτρεπε ο γενικός πολεοδομικός σχεδιασμός.
Τον Ιούνιο του 2026, η κυβέρνηση της Αστουρίας παραχώρησε προσωρινά στον Δήμο Καρένιο έκταση 35.455 τετραγωνικών μέτρων στην είσοδο του συγκροτήματος. Η παραχώρηση έχει αρχική διάρκεια πέντε ετών, με δυνατότητα παράτασης, και επιτρέπει να ξεκινήσουν οι πρώτες δημόσιες παρεμβάσεις όσο συνεχίζεται η έγκριση του συνολικού πολεοδομικού σχεδίου.
Οι παρεμβάσεις περιλαμβάνουν τη δημιουργία μιας «πράσινης παραλίας», τη βελτίωση της πρόσβασης στην ακτή, τη σύνδεση με το παραθαλάσσιο μονοπάτι και τη διαμόρφωση χώρων που θα μπορούν να φιλοξενούν κοινωνικές και πολιτιστικές δραστηριότητες καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.
Σχεδιάζονται επίσης νέος δρόμος παράλληλα με τη σιδηροδρομική γραμμή και περίπου 220 θέσεις στάθμευσης, ενώ οι παραλίες θα παραμείνουν δημόσιες και ανοικτές. Η πλήρης ανάπλαση, ωστόσο, δεν έχει ακόμη ξεκινήσει και εξαρτάται από την ολοκλήρωση των πολεοδομικών διαδικασιών και την επιλογή επενδυτή.
Εβδομήντα και πλέον χρόνια μετά τη δημιουργία της, η Περλόρα βρίσκεται μπροστά σε μία νέα καμπή. Το μεγάλο στοίχημα είναι να μετατραπεί ξανά σε ζωντανό τουριστικό προορισμό, διατηρώντας ταυτόχρονα την ιδιαίτερη αρχιτεκτονική της, την ελεύθερη πρόσβαση στην ακτή και τη συλλογική μνήμη χιλιάδων οικογενειών που πέρασαν εκεί τα καλοκαίρια τους.
