Ένας πρώην τεχνίτης του Λούβρου κατέβασε τον πίνακα από τον τοίχο και βγήκε από το μουσείο χωρίς να τον σταματήσει κανείς – Η Τζοκόντα παρέμεινε εξαφανισμένη για περισσότερο από δύο χρόνια.
Σαν σήμερα, στις 21 Αυγούστου 1911, πραγματοποιήθηκε μία από τις διασημότερες κλοπές έργων τέχνης στην Ιστορία. Η Μόνα Λίζα του Λεονάρντο ντα Βίντσι εξαφανίστηκε από το Μουσείο του Λούβρου, προκαλώντας διεθνή αναστάτωση και μετατρέποντας σταδιακά τον πίνακα σε παγκόσμιο πολιτιστικό σύμβολο.
Δράστης ήταν ο Ιταλός Βιντσέντσο Περούτζια, ένας τεχνίτης υαλοπινάκων ο οποίος είχε εργαστεί στο μουσείο και γνώριζε καλά τους χώρους, τις εισόδους και τις συνήθειες του προσωπικού.
Το πρωινό εκείνης της Δευτέρας, ημέρα κατά την οποία το Λούβρο παρέμενε κλειστό για το κοινό, ο Περούτζια μπήκε στο κτίριο φορώντας λευκή μπλούζα εργασίας, παρόμοια με εκείνες που χρησιμοποιούσαν οι εργαζόμενοι.
Χωρίς να κινήσει υποψίες, έφτασε στην αίθουσα όπου βρισκόταν η Μόνα Λίζα, κατέβασε τον πίνακα από τον τοίχο και απομάκρυνε την κορνίζα και το προστατευτικό γυαλί. Στη συνέχεια έκρυψε τον σχετικά μικρό ξύλινο πίνακα κάτω από τα ρούχα του και βγήκε από το μουσείο.
Η εξαφάνιση που προκάλεσε πανικό
Η απουσία του έργου δεν έγινε αμέσως αντιληπτή. Αρχικά θεωρήθηκε πιθανό ότι ο πίνακας είχε μεταφερθεί προσωρινά για φωτογράφιση ή συντήρηση.
Όταν διαπιστώθηκε ότι η Μόνα Λίζα δεν βρισκόταν πουθενά στο μουσείο, σήμανε συναγερμός. Οι Αρχές απέκλεισαν το Λούβρο και άρχισαν να ερευνούν τις αίθουσες, τις αποθήκες και τις εξόδους.
Η είδηση της κλοπής κυριάρχησε στα πρωτοσέλιδα σε ολόκληρο τον κόσμο. Χιλιάδες άνθρωποι επισκέπτονταν το μουσείο μόνο και μόνο για να δουν το κενό σημείο στον τοίχο όπου προηγουμένως κρεμόταν ο πίνακας.
Η αστυνομική έρευνα κινήθηκε προς πολλές κατευθύνσεις, χωρίς όμως αποτέλεσμα. Η ταυτότητα του πραγματικού δράστη παρέμεινε άγνωστη, ενώ η Τζοκόντα βρισκόταν κρυμμένη μέσα σε ένα μικρό διαμέρισμα στο Παρίσι.
Σύμφωνα με το Αρχείο του Κράτους της Φλωρεντίας, ο Περούτζια κράτησε τον πίνακα στο δωμάτιό του για περίπου δύο χρόνια και τρεις μήνες.
Το σχέδιο επιστροφής στην Ιταλία
Ο Περούτζια υποστήριξε αργότερα ότι έκλεψε τη Μόνα Λίζα επειδή πίστευε πως ο πίνακας είχε αφαιρεθεί από την Ιταλία από τον Ναπολέοντα και ήθελε να τον επιστρέψει στην πατρίδα του.
Ο ισχυρισμός του, ωστόσο, βασιζόταν σε λανθασμένη ιστορική αντίληψη. Ο Λεονάρντο ντα Βίντσι είχε μεταφέρει ο ίδιος το έργο στη Γαλλία, όπου είχε προσκληθεί από τον βασιλιά Φραγκίσκο Α΄. Όπως αναφέρει το Μουσείο του Λούβρου, ο Γάλλος μονάρχης απέκτησε τον πίνακα από τον καλλιτέχνη το 1518.
Τον Νοέμβριο του 1913, χρησιμοποιώντας το ψευδώνυμο «Λεονάρντο», ο Περούτζια επικοινώνησε με τον έμπορο έργων τέχνης Αλφρέντο Γκέρι στη Φλωρεντία. Του αποκάλυψε ότι είχε στην κατοχή του τη Μόνα Λίζα και εξέφρασε την επιθυμία να παραμείνει το έργο στην Ιταλία.
Ο Γκέρι ενημέρωσε τον διευθυντή της Πινακοθήκης Ουφίτσι, Τζοβάνι Πότζι. Οι δύο άνδρες εξέτασαν τον πίνακα και, αφού επιβεβαίωσαν τη γνησιότητά του, ειδοποίησαν τις Αρχές.
Ο Περούτζια συνελήφθη στις 12 Δεκεμβρίου 1913. Από την πρώτη του ανάκριση παραδέχθηκε την κλοπή και ισχυρίστηκε ότι είχε ενεργήσει μόνος του.
Η θριαμβευτική επιστροφή
Προτού επιστραφεί στη Γαλλία, η Μόνα Λίζα εκτέθηκε για πέντε ημέρες στην Πινακοθήκη Ουφίτσι, προσελκύοντας πλήθη επισκεπτών. Ακολούθησαν παρουσιάσεις της στη Ρώμη και στο Μιλάνο.
Η επίσημη παράδοση του πίνακα στη Γαλλία πραγματοποιήθηκε στις 21 Δεκεμβρίου 1913, ενώ η Τζοκόντα επέστρεψε στο Λούβρο στις 4 Ιανουαρίου 1914.
Ο Περούτζια καταδικάστηκε τον Ιούνιο του 1914 σε φυλάκιση ενός έτους και 15 ημερών, ποινή που στη συνέχεια μειώθηκε.
Η κλοπή που εκτόξευσε τη φήμη του πίνακα
Η Μόνα Λίζα αποτελούσε ήδη σημαντικό έργο της Αναγέννησης πριν από την εξαφάνισή της. Δεν είχε, όμως, ακόμη τη μοναδική θέση που κατέχει σήμερα στην παγκόσμια συλλογική συνείδηση.
Η πρωτοφανής δημοσιότητα γύρω από την κλοπή, η πολυετής αναζήτηση και η θεαματική επιστροφή του έργου συνέβαλαν αποφασιστικά στη μετατροπή του σε παγκόσμιο θρύλο. Η Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου επισημαίνει ότι η εκτεταμένη κάλυψη της υπόθεσης από τις εφημερίδες έκανε τη Μόνα Λίζα παγκοσμίως αναγνωρίσιμη.
Σήμερα, εκατομμύρια επισκέπτες περνούν κάθε χρόνο από την Αίθουσα των Κρατών του Λούβρου για να δουν το αινιγματικό χαμόγελο της Τζοκόντας. Πίσω από την τεράστια φήμη της εξακολουθεί να βρίσκεται και εκείνο το πρωινό της 21ης Αυγούστου 1911, όταν ένας άνδρας βγήκε ανενόχλητος από το μουσείο έχοντας κρυμμένο στα ρούχα του έναν από τους πολυτιμότερους πίνακες της Ιστορίας.
About The Author
