Ο πρώην διεθνής ποδοσφαιριστής Παρασκευάς Άντζας έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 49 ετών, έπειτα από μακρά μάχη με σοβαρή νευροεκφυλιστική νόσο.
Η Αμυοτροφική Πλευρική Σκλήρυνση (ALS), γνωστή και ως νόσος του κινητικού νευρώνα, αποτελεί μια εκφυλιστική διαταραχή του νευρικού συστήματος που προσβάλλει τους κινητικούς νευρώνες στον εγκέφαλο και στον νωτιαίο μυελό. Χαρακτηρίζεται από προοδευτική μυϊκή αδυναμία, σπαστικότητα και δεσμιδώσεις, δηλαδή ακούσιες μυϊκές συσπάσεις, οι οποίες σταδιακά οδηγούν σε απώλεια κινητικού ελέγχου. Καθώς η νόσος εξελίσσεται, επηρεάζει κρίσιμες λειτουργίες όπως η ομιλία, η κατάποση και τελικά η αναπνοή, με αποτέλεσμα σε προχωρημένα στάδια να προκαλεί αναπνευστική ανεπάρκεια.
Η ALS είναι σπάνια νόσος, με εκτιμώμενη συχνότητα περίπου 1–2 περιστατικά ανά 100.000 άτομα. Στο 90–95% των περιπτώσεων εμφανίζεται σποραδικά, χωρίς οικογενειακό ιστορικό, ενώ μόνο ένα μικρό ποσοστό είναι κληρονομικό. Η αιτιολογία της παραμένει ασαφής, ωστόσο ενοχοποιούνται πιθανοί μηχανισμοί όπως γενετικές μεταλλάξεις, δυσλειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος, διαταραχές του νευρωνικού μεταβολισμού, φλεγμονώδεις διεργασίες και έκθεση σε τοξικούς ή περιβαλλοντικούς παράγοντες. Έχει επίσης προταθεί ότι η νόσος μπορεί να προκύπτει από συνδυασμό γενετικών και περιβαλλοντικών επιδράσεων.
Κλινικά, η ALS εκδηλώνεται με σταδιακή απώλεια μυϊκής δύναμης στα άκρα, δυσκολία στη βάδιση, αδυναμία του κορμού, καθώς και προβλήματα στην ομιλία και την κατάποση. Σε αρκετές περιπτώσεις συνοδεύεται από κόπωση, κράμπες, μυϊκούς σπασμούς και απώλεια μυϊκής μάζας. Σε πιο προχωρημένα στάδια μπορεί να επηρεαστούν και γνωσιακές λειτουργίες, ενώ η επιβάρυνση της αναπνευστικής λειτουργίας αποτελεί τον καθοριστικό παράγοντα για την έκβαση της νόσου. Ο μέσος χρόνος επιβίωσης μετά τη διάγνωση κυμαίνεται συνήθως μεταξύ 3 και 5 ετών, αν και υπάρχουν περιπτώσεις βραδύτερης εξέλιξης.
Η αντιμετώπιση της ALS δεν είναι αιτιολογική, καθώς δεν υπάρχει μέχρι σήμερα οριστική θεραπεία. Η φαρμακευτική αγωγή και η υποστηρικτική θεραπεία στοχεύουν κυρίως στην επιβράδυνση της εξέλιξης και στη βελτίωση της ποιότητας ζωής. Η διαχείριση απαιτεί διεπιστημονική προσέγγιση με τη συμμετοχή νευρολόγων, φυσιοθεραπευτών, διατροφολόγων και ψυχολόγων, ενώ η φυσικοθεραπεία και η κατάλληλη διατροφή μπορούν να συμβάλουν στη διατήρηση της λειτουργικότητας για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
Η νόσος έχει καταγραφεί ιστορικά από τον 19ο αιώνα, με σημαντική συμβολή του Ζαν-Μαρτέν Σαρκό στη συστηματική περιγραφή της, ενώ έγινε ευρύτερα γνωστή διεθνώς μέσω περιπτώσεων όπως του αθλητή Λου Γκέρινγκ και του επιστήμονα Στίβεν Χόκινγκ.
(Πηγή: Βικιπαίδεια, Psychoeducation.gr)
About The Author
